پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦ - تفسير موضوعى چيست؟ و چه مشكلاتى را حل مىكند؟

پراكنده در هر غزوه به مناسبت آن غزوه نازل گشته، درست مانند نسخه‌هاى يك طيب ماهر كه هر روز به تناسب حال بيمار مى‌نويسد تا او را به سلام كامل برساند.

حال اگر آيات قرآن را كه در هر سوره از سوره‌ها نازل شده به ترتيب تفسير كنيم، نام آن‌ «تفسير ترتيبى» خواهد بود، و اگر آيات مربوط به يك‌ «موضوع» را از تمم قرآن جمع آورى نموده در كنار هم بچينيم، و آن را فصل بندى نموده تفسير كنيم نامش‌ «تفسير موضوعى» است.

مثلًا هر گاه تمام آيات مربوط به جهاد كه در طى ده سال در سوره‌هاى مدنى نازل شده، يا آيات مربوطه به اسماء و صفات خداوند كه در طى ٢٣ سال در تمام قرآن نازل گرديده، در كنار هم قرار گيرد، و در رابطه با يكديگر تفسير شود تفسير موضوعى نام خواهد داشت، در حالى كه اگر هر آيه را در جاى خود جداگانه مورد بحث و بررسى قرار دهيم همان تفسير ترتيبى است.

هر يك از اين دو نوع تفسير مزايا و آثارى دارد كه ما را از يكديگر بى نياز نمى‌سازد و به مصداق «هر چيز به جاى خويش نيكوست» هر نوع تفسير برا پژوهندگان قرآن ضرورى و لازم است! (الته در آغاز كار تفسير ترتيبى سپس تفسير موضوعى).

«تفسير ترتيبى» اين مزايا را دارد:

جايگاه هر آيه را با زمان و مكان نزولش، با آيات قبل و بعدش، با قرائن داخلى و خارجى آن روشن مى‌سازد كه بدون اينها فهم دقيق معناى آيه ممكن نيست.