پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٠ - 4 عمق تأثير او در محيط

آيا مى‌توان باور كرد انسانى درس نخوانده و برخاسته از محيط ظلمانى جاهليت و پرورش يافته دركانون كفر و فساد و بى عدالتى و خشونت، تعليماتى اين چنين با خود بياورد جز اين‌كه از طريق وحى آسمانى و الهام الهى و تأييد او باشد.

اصولًا بررسى محتواى دعوت هر آيينى، براى دانشمندان از بهترين دلايل براى اثبات صدق و كذب مدعاى آن آيين است و گاه بر بسيارى از معجزات پيشى مى‌گيرد. چرا كه بسيارى از وسوسه‌هايى كه درباره معجزات از سوى مخالفان لجوج ابراز مى‌شد (مانند تهمت سحر و امثال آن) در مورد بررسى محتواى دعوت، بى معنا است، حتى مى‌توان كتابى قطور در اين مورد تأليف كرد؛ و مخصوصاً تعليمات اسلام در تمام زمينه‌هاى اعتقادى و اخلاقى و اجتماعى و نيز در مسائل فردى و گروهى و معنوى و مادى ميدان وسيع و گسترده‌اى است براى اين مبحث.

مسلماً اين مجموعه از يك عرب بيابانى درس نخوانده و برخاسته از عقب مانده‌ترين محيطها نمى‌تواند يك مسأله عادى باشد و به عقيده ما هيچ معجزه‌اى از اين بالاتر نيست و حداقل قرينه‌اى است كه با انضمام به قرائن ديگر، مجموعه اطمينان‌بخشى را به وجود مى‌آورد.

٤. عمق تأثير او در محيط

درست است كه تأثير گسترده يك مكتب در يك محيط به تنهايى نمى‌تواند دليل بر صحت آن باشد زيرا آيين‌هاى نادرستى را مى‌شناسيم كه مدتها محيطهاى‌