پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨ - نامه به سران حكومتها

حاتم و ... گرديد. [١]

فتح مكه و تسليم ثقيف و فراغت از تبوك، عظمت اسلام و حقانيت اين آيين را بيش از پيش ثابت كرد و ديگر قبايل نيز تدريجاً به معارف اسلام آشنا شدند و خدمت پيامبر رسيدند و اسلام را قبول كردند و يا لااقل پيمان ترك مخاصمه با رسول خدا صلى الله عليه و آله امضاء نمودند و از اين زمان به بعد هيئت‌هاى نمانيدگى از سوى قبايل مختلف به محضر پيامبر آمدند؛ لذا اين سال را عام الوفود ناميده‌اند. [٢]

و فد بنى اسد به خدمتش رسيدند و گفتند: «اتَيْناكَ قَبْلَ انْ تُرسِلَ الَيْنا رَسُولًا»: «پيش از آن كه فرستاده‌اى به سراغ ما بفرستى، خود آمديم».

وفد بلى، وفد زاريين، وفد بنى تميم نيز خدمتش رسيدند. [٣]

همچنين نامه هايى از ملوك و سلاطين حِمْيَر دال بر پذيرش قدرت و حكومت اسلام رسيد؛ [٤] وفد بهراء، وفد بنى البكاء، وفد بنى فزاره، وفد ثعلبة بن منقذ، وفد سعد بن بكر نيز به مدينه آمدند [٥].

اعلام بيزارى از شرك و بت پرستى و ممنوعيت مشركان از شركت در مراسم حجّ، كه با آيات سوره برائت به وسيله حضرت على عليه السلام اعلام شد از رخدادهايى بود كه در همين سال اتّفاق افتاد: «فَاقامَ النَّاسُ الْحَجَّ وَ حَجَّتِ العَرَبُ الْكُفَّارُ عَلى‌ عادَتَهِمْ فِى الجاهِلِيَّةِ وَ عَلِىٌ يُؤذِنُ بِبَرائَةِ فنادى يَومَ الاضحى‌: لا يَحُجَّنَّ بَعدَ العامِ مُشرِكٌ وَ لا يَطُوفَنَّ بِالبَيتِ عُريانٌ وَ مَنْ كانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ رسولِ اللَّهِ عَهدٌ فَاجُلُهُ الى‌

[١]. همان مدرك، صفحه ٦٤٠.

[٢]. مدرك سابق، صفحه ٦٤١، و سيره ابن هشام، جلد ٤، صفحه، ٢٠٥.

[٣]. كامل، جلد ١، صفحه ٦٤٢.

[٤]. سيره‌ابن هشام، جلد ٤، صفحه ٢٣٥.

[٥]. كامل، جلد ١، صفحه ٦٤٤.