پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٢ - 12 باز هم قرآن و جوّ زمين

١٢. باز هم قرآن و جوّ زمين‌

در آيه ٢٥ سوره انعام مى‌خوانيم: فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِى السَّمَاءِ كَذَلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لَايُؤْمِنُونَ‌: «آن كس را كه خدا بخواهد هدايت كند، سينه اش را براى (پذيرش) اسلام، گشاده مى سازد؛ و آن كس را كه (بخاطر اعمال خلافش) بخواهد گمراه سازد، سينه اش را آنچنان تنگ مى كند كه گويا مى خواهد به آسمان بالا برود؛ اين گونه خداوند پليدى را بر افرادى كه ايمان نمى‌آورند قرار مى دهد».

چه رابطه‌اى در ميان صعود به آسمان و تنگى سينه است؟

اين سؤالى است كه مفسران پيشين، پاسخ دقيقى براى آن ذكر نكرده‌اند.

بسيارى گفته‌اند منظور اين است همان گونه كه صعود به آسمان كار مشكل يا غير ممكنى شمرده مى‌شود ايمان آوردن براى كافران لجوج و جاهل متعصّب نيز چنين است‌ [١] در حالى كه كار مشكل و محال در روى زمين فراوان است و نيازى به تشبيه ندارد. به علاوه اين تفسير نياز به تقدير دارد، و آن اين‌كه ايمان آوردن همانند صعود به آسمان است، در حالى كه قرآن مى‌گويد: «سينه اش را آنچنان تنگ مى كند كه گويا مى‌خواهد به آسمان بالا برود».

گاه گفته‌اند منظور اين است كه اين گروه از كفار از ايمان دور مى‌شوند مانند كسى كه از كره زمين دور مى‌شود و به آسمان مى‌رود. [٢]

عدم تناسب اين تفسير با محتواى آيه نيز چندان پوشيده نيست.

امّا با توجّه به اكتشافات اخير، آيه فوق تفسير ديگرى دارد كه از هر جهت‌

[١]. مجمع البيان، روح البيان، قرطبى و تفاسير ديگر، ذيل آيه مورد بحث.

[٢]. روح البيان، جلد ٣، صفحه ١.