اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٩ - عفو و گذشت

بزرگى شما است، خود را در نزد خدا و كتاب و خلق بزرگ و بزرگوار كرده‌اى.

از امام صادق (عليه السلام) در مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه رسيده كه سخاوت از اخلاق انبياء (عليهم السلام) است و ستون ايمان محسوب مى‌شود و مؤمنى نيست مگر اينكه سخى است و سخى نيست مگر اينكه صاحب مقام يقين به معارف الهى و داراى همتى عالى است، زيرا سخاوت پرتو و شعاع نور يقين است و كسى كه مقصود و مقصد از سخاوت را كه رسيدن به مقام قرب حق است شناخت، آنچه بذل مى‌كند گرچه زياد باشد بر او آسان است.

رسول گرامى (صلى الله عليه و آله) ب نيز فرمودند: فطرى و جِبِلِّى دوستدار خداوند نمى‌شود مگر سخاوت و سخاوت چيزى است كه به هر چيز دوست داشتنى تعلق مى‌گيرد (نه هر چيزى كه انسان علاقه‌اى به آن ندارد و به تعبير قرآن كريم: لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‌ [١]

و از علامت و نشانه بخشندگى و سخاوت اين است كه هرگز در فكر آن نيست كه مال دنيا نصيب چه كسى هست يا مى‌شود و كدام فرد مالك يا حاكم مى‌شود خواه آن ثروتمند و مالك مؤمن باشد يا كافر، مطيع باشد يا معصيت‌كار، شريف باشد يا انسان پست، فرد سخاوتمند به ديگرى اطعام مى‌كند در حالى كه خود گرسنه است و ديگرى را مى‌پوشاند در حالى كه خود برهنه است، به ديگرى مى‌بخشد و از قبول بخشش ديگرى امتناع مى‌كند، از اعطاء ديگرى ممنون مى‌شود و از اعطاء خود منّتى برطرف نمى‌گذارد.

فرد سخاوتمند، اگر دنيا را مالك شود و كليد خزائن عالم در اختيار او باشد، خود را بيگانه مى‌بيند (خود را نسبت به آن اموال اجنبى مى‌بيند) و اگر بر فرض در راه خدا در ساعتى همه را انفاق و بخشش كند، ملول و متأثر نمى‌شود (زيرا علاقه و همبستگى بين خود و اين اموال احساس نمى‌كند).

[١]. سوره آل عمران، آيه ٩٢ ..