اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٨ - عوامل بيدارى
در روايتى از رسول خدا (صلى الله عليه وآله) نقل شده:
«اغْفَلُ النّاس مَنْ لَمْ يتّعِظ بَتَغَيُّر الدنيا مِنْ حال الى حال»:
«غافلترين مردم كسى است كه از دگرگونى و تحول دنيا از حالى به حالى پند نگيرد». [١]
آرى از نظر پيامبر بزرگ اسلام (صلى الله عليه و آله) غافلترين مردم انسانى است كه از تحوّل تاريخ و روزگار درس عبرت نگيرد، چه پادشاهان و سلاطينى كه شب امير و صبح اسير بودند! چه امرائى كه شام امير و صبح آواره بودند! جالب اينجا است همزمان با نگارش اين سطور امير كويت (شيخ جابر الاحمد الصباح) شب امير بود ولى با حمله شبانه عراق به كويت صبح آواره عربستان گرديد. [٢]
در مورد عبرت از تاريخ گذشتگان شاعرى گفته:
|
نادره مردى از عرب هوشمند |
گفت به عد الملك از راه پند |
|
|
روى همين مسند و اين تكيه گاه |
زير همين قبّه و اين بارگاه |
|
|
بودم و ديدم بر ابن زياد |
آه چه ديدم كه دو چشمم مباد |
|
|
تازه سرى چون سپر آسمان |
طلعت خورشيد ز رويش نهان |
|
|
بعد از چندى سر آن خيره سر |
بد بر مختار به روى سپر |
|
|
بعد كه مصعب سرو سردار شد |
دستكش او سر مختار شد |
|
|
نك سر مصعب به تقاضاى كار |
تا چه كند با تو دگر روزگار [٣] |
پس اى برادر عبرت گير و غافل مشو، نه غافل از خداوند و نه غافل از مرگ كه همگى به آن مىرسند فكر مكن گردنكشان در اين دنيا به عذاب الهى رسيدند، و مگر
[١]. سفينة البحار، (ماده عبر) جلد ٢، صفحه ١٤٦. به نقل از تفسير نمونه، جلد ١٣، صفحه ٣٣٦.
[٢]. تاريخ نگارش، صبح جمعه ١٩/ ٥/ ٦٩، برابر با ١٨ محرم الحرام ١٤١١، و زمان تجاوز حدود ساعت ٢ نيمهشب در شب عاشورا ١٤١١ برابر با ١١/ ٥/ ٦٩ بوده است.
[٣]. عرفان اسلامى، جلد ٢، صفحه ١١١ ..