اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٠ - ٧٠- سهولت در برخوردها

تغافل زنند و گناهان بعضى را ناديده بگيرند، البته گناهانى كه نسبت به آنها جنبه شخصى دارد، خداوند در مورد اين‌گونه اشخاص آسان مى‌گيرد و آنها را مشمول عفو بى‌پايان و رحمت وسيع خود قرار مى‌دهد و با حساب يسير و آسان آنها را محاسبه مى‌كند و اين درسى است بزرگ براى همه انسانها، مخصوصاً كسانى كه مصدر كارى هستند و با گروه زيادى سر و كار دارند. [١]

اگر ما در محاسبات خود سختيگرى نكنيم خداوند نيز حساب ما را آسان مى‌گيرد و بلكه بدون حساب وارد بهشت مى‌كند، و بدون حساب روزى مى‌دهد يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ حِسَاب‌ [٢]

اگر انسان سهل الامر و خفيف المؤونه شد كارهاى او را خداوند سريع سامان مى‌دهد، گاهى انسان تعجب مى‌كند از بعضى افراد كه چگونه كارهاى زندگى آنها سريع و راحت حلّ مى‌شود، گويا دست خداوند قبل از رسيدن او گره را باز كرده است، حتى ديده شده چنين افرادى مرگ و كارهاى بعد از مرگشان به راحتى انجام مى‌گيرد و مى‌گويند چه مرگ راحتى كرد و چگونه كارها و قرضهايش سريع انجام و پرداخت شد، اينان هم خود سبكبار و سبكبالند و به راحتى به سوى آخرت پرواز

مى‌كنند و هم بار مردم را سبك مى‌كنند و تكليفى به دوش ديگران نمى‌گذارند، ديگران را براى كار خود به زحمت نمى‌اندازند.

امام صادق (عليه السلام) در روايتى مى‌فرمايند: «تكلّف در هر بابى و موردى از اخلاق و سيره صالحين نيست و خداوند متعال به پيامبرش فرمود: «قُل لا اسْئلكُم عليه من اجر و ما انا مِنَ المتكلّفين»: «بگو بر امور رسالت خود اجر و پاداشى از شما نمى‌خواهم و من از افراد متكلّف سختگير نيستم».» [٣]

[١]. تفسير نمونه، جلد ١٠، صفحه ١٨١- ١٨٠.

[٢]. سوره غافر (مؤمن)، آيه ٤٠.

[٣]. سفينة البحار، جلد ٢، صفحه ٤٩٠، و در تفسير نور الثقلين، جلد ٤، صفحه ٤٧٣ نيز با تغييرى آمده است ..