اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٤ - ٣٧- ٤٠- ترس از مسئوليتها

رهبران مسلمين ٣- ملزم شدن به اجتماع مسلمانان يعنى همكارى با مسلمانان. [١]

پيامبر (صلى الله عليه وآله) در اين جملات اخلاص را مقدم بر دو چيز ديگر كرده‌اند، و تأكيد هم فرموده‌اند كه به كسانى كه حضور ندارند، اين جملات را برسانيد، گويا اين جملات از قوانين عمومى اسلام است.

٥- حفظ عمل از حبط و نابودى: عمل سرمايه است و حفظ سرمايه لازم است، حفظ عمل از نابودى، بسيار دشوارتر از انجام نفس عمل است، ابقاء و باقى گذاردن عمل بر همان نحو خالصى كه تحقق پيدا كرده، مشكل است. شيطان دائماً؛ وسوسه مى‌كند كه آن عمل را به رخ مردم بكش.

در روايتى از امام باقر (عليه السلام) چنين آمده است:

«الِابقاءُ على العمل اشَدّ مِنَ العمل»

راوى سؤال مى‌كند، ابقاء بر عمل چيست؟ حضرت فرمودند:

«يَصِلُ الرجل بِصِلة و يُنفِق نَفَقَةٌ للّه وحده لا شريك لَه فكُتِبَتْ له سِرّاً ثُمَّ يذكُرُها

فَتُمحى فَكُتِبَت لَه علانيةٌ ثُمّ يذكُرُها فَتُمحى و تُكتَبُ له رياءٌ»:

«انسان گاهى صله رحم و انفاق مى‌كند براى خداوند كه شريكى ندارد پس نوشته مى‌شود آن عمل براى او بصورت مخفى، سپس عمل خود را به رخ مردم مى‌كشد پس محو شده و به صورت عمل آشكار نوشته مى‌شود بار ديگر نزد مردم بازگو مى‌كند، پس محو شده و عملى ريائى براى او ثبت مى‌شود». [٢]

انسان عملى را كه براى خدا و مخفيانه انجام داده نبايد براى مردم ذكر كند و آن را به رخ مردم كشد، ذكر آن عمل منافات با ابقاء و باقى گذاردن عمل بر حال اول است و موجب نابودى و حبط عمل مى‌شود.

[١]. اين خطبه را عده‌اى از بزرگان در كتابهاى خود نقل كرده‌اند، از جمله على بن ابراهيم قمى (رحمهم الله) در تفسير خود مرحوم طبرسى در احتجاج، صفحه ٧٦ شيخ صدوق در امالى مجلسى در بحار الانوار در احوال امام صادق (عليه السلام) و نورى در مستدرك، جلد ٢، صفحه ٢٥٠ و ابن عساكر، جلد ٧، صفحه ٢٨٨.

[٢]. سفينة البحار، جلد ٢، صفحه ٢٧٩ ..