مى‌كشاند، و پرخورى موجب اسراف مى‌گردد و اسراف كنندگان اهل آتشند أَنَّ الْمُسْرِفِينَ هُمْ أَصْحَابُ النَّارِ [١] و همچنين پرخورى باعث تبذير مى‌شود و اهل آن برادران شيطان هستند. «إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كانُوا إِخْوانَ الشَّياطِينِ» [٢] دين اسلام جامع ترين وكاملترين اديان است و بايد به تمام شئون انسان رسيدگى كند جامعترين و كوتاه ترين تعريف درباره‌ء دين و مذهب اين است كه دين آئين حيات و آئين زندگى است. اين تعريف از سوره انفال آيه ٢٤ قابل استفاده است‌. «يا ايها الذين آمنوا اسْتَجيبُوا لِلّه وَ لِلرَّسُولِ اذا دَعاكُمْ لِما يُحْييكُم ...»: «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد خدا و رسول او را هنگامى كه شما را به سوى آنچه به شما حيات و زندگى مى‌بخشد دعوت مى‌كنند، اجابت كنيد».

خدا و رسول ما را به چيزى دعوت مى‌كنند كه ما را حيات مى‌بخشد و اين حيات اعم از مادى و معنوى است، از اين رو بايد هم به امور زندگى مادى و دنيوى كه خوردن و آشاميدن است برسد و هم به امور معنوى و اخروى بپردازد [٣] و بحث ما در اين فراز راجع به قسمت اول و يكى‌

از مسائل زندگى مادى است كه بى ارتباط با

[١]. سوره مؤمن (غافر)، آيه ٤٣.

[٢]. سوره اسراء، آيه ٢٧.

[٣]. در قرآن هم سخن از زندگى و حيات مادى است مثل‌ «اعْلَمُوا أَنَّ اللّهَ يُحْىِ الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها ...» (حديد ١٧) «بدانيد خدا زنده مى‌كند زمين را بعد از مرگش ...» و هم زندگى و حيات معنوى «أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشي بِهِ فِي النّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِج مِنْها ...» (انعام ١٢٢) «آيا كسى كه مرده بود و زنده‌اش كرديم و حياتش بخشيديم و نورى برايش قرار داديم تا با آن راه رود مثل كسى است كه در تاريكيها است و خارج از آن نمى‌شود ...» شأن نزول آيه را بعضى در مورد حمزه كه با ايمان آوردن زنده شد و بعضى عمارياسر گفته‌اند در برابر ابوجهل كه مرده‌اى بود و زنده نشد و در تاريكى ماند و همچنين قرآن درباره هر دو حيات مادى و معنوى سخن مى‌گويد «... وَ مَنْ احياها فكانّما احيا الناس جميعا ...» (مائده ٣٢) «كسى كه نفسى را زنده كند مثل اين است كه همه مردم را حيات بخشيده است» (در تفسير نور الثقلين جلد ١ ذيل همين آيه امام صادق (عليه السلام) به هر دو حيات) اشاره فرموده‌اند) ..