اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٥ - مصاديق شّر

معروف و نهى از منكر، بر ايمان به خدا مقدم داشته شده و شايد به خاطر اينكه ايمان وقتى ريشه‌دار است كه دو اصل امر به معروف و نهى از منكر حاكم باشد.

٧- بهترين مردم نافع ترين آنها براى مردم است- مولى على (عليه السلام) مى‌فرمايند:

«خير النّاس مَنْ نَفَعَ النّاس»:

«بهترين مردم كسى است كه به مردم نفع رساند». [١]

در روايتى دارد كه مردى به نبىّ اكرم (صلى الله عليه و آله) گفت، دوست دارم بهترين مردم باشم، فرمودند

: «خيرا النّاس مَنْ يَنْفَعُ النّاس فكُنْ نافِعاً لَهم»:

«بهترين مردم كسى است كه نفع به مردم رساند، پس نافع براى آنها باش». [٢]

در روايتى ديگر مولى على (عليه السلام) مى‌فرمايند: «بهترين مردم كسى است كه تحمل سختى و مشقت زندگى مردم را كند»

«خَيرُ النّاس مَنْ تَحَمَل مَؤُونَةَ النّاس». [٣]

٨- بهترين مردم كسى است كه حرص را از قلب خود بيرون كند و به خاطر اطاعت پروردگارش عصيان هوانى نفسانى خود نمايد. مولى على (عليه السلام) فرمودند:

«خيرُ النّاس مَنْ اخرَجَ الحِرْص عَنْ قَلْبِه وَ عَصى هَواه فِى طاعَةِ ربّه» [٤])

در روايتى ديگر كلّى‌تر فرمودند: «كه بهترين مردم كسى است كه نفس خود را از شهوات تطهير كند (و از جمله ناپاكيهاى نفس حرص است) و غضب خود را نابود كند و پروردگارش را راضى گرداند». [٥]

مصاديق شّر:

١- قرآن بخل را از شرور شمرده است: وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ‌

[١]. غررالحكم.

[٢]. كنز العمال، خبر ٤٤١٥٥.

[٣]. غررالحكم (اين حديث را صاحب ميزان الحكمه، در جلد ٣، صفحه ٢١٥- ٢١٤ آورده است، براى مطالعه بيشتر به بحث «خير» در همان مجلّد، صفحه ١٩٩ مراجعه شود.

[٤]. غررالحكم.

[٥]. غررالحكم ..