اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٠ - وَالقَولَ بِالعَمَل- هماهنگى گفتار با كردار

است آدم پرهيزگار قول را با عمل تزئين مى‌كند، عمل او موافق او است، اگر امر به معروف مى‌كند، خود عالم به آن معروف مى‌باشد و اگر نهى از منكر مى‌كند، خود از آن باز مى‌ايستد، و مرتكب نمى‌شود، وعده مى‌دهد و وفا مى‌كند، هرگز چيزى نمى‌گويد كه انجام ندهد، و وعده‌اى نمى‌دهد كه از آن تخلف كند، زيرا مى‌داند دچار سخط و غضب الهى مى‌شود، خداوند مى‌فرمايد: لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ- كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ‌: «چرا مى‌گوئيد آنچه را انجام نمى‌دهيد، بزرگ است نزد خداوند از نظر غضب و سخط اينكه بگوئيد آنچه را كه انجام نمى‌دهيد». [١] غضب الهى كه در عذاب او جلوه مى‌كند، بسيار ناگوار است.

فَكُبْكِبُوا فِيهَا هُمْ وَالْغَاوُنَ* وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ‌: «آنها و گمراهان به روى در آتش افكنده شوند* و لشكريان ابليس نيز همگى چنان شوند». [٢]

در ذيل اين آيه‌ فَكُبْكِبُوا فِيهَا هُمْ وَالْغَاوُنَ‌ ابى بصير از امام باقر (عليه السلام) نقل مى‌كند كه حضرت فرموند:

«هم قومٌ وَصَفُوا عدلا بِالسِنَتِهم ثمَّ خالَفُوه الى غيره»:

«اينها (كه دچار عذاب شده و به رو به آتش مى‌افتند) كسانى هستند كه سخن خوب و حرف حق‌

را با زبانهايشان گفتند، سپس نسبت به غير در مرحله عمل مخالفت كردند». [٣]

ابن ابى الحديد گويد شعرا حوص به اين مطلب اشاره دارد كه:

(و مى‌بينيم تو را كه عمل مى‌كنى آنچه مى‌گويى، و بعضى از آنها زبان منافقانه دارند و مى‌گويند آنچه را كه انجام نمى‌دهند).

[١]. سوره صف، آيه ٣.

[٢]. سوره شعراء، آيات ٩٤ و ٩٥.

[٣]. شرح نهج البلاغه خوئى، جلد ١٢، صفحه ١٤٤- بحار، جلد ٢، صفحه ٣٥ شبيه به اين روايت از امام صادق (عليه السلام) نيز در ذيل همين آيه در همان مدرك بحار آمده است ..