اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٦ - ٨٢- گفتههاى او ملايم است

برخورد كنند، مردم از گرد او پراكنده مى‌شدند، گرچه سخن حق باشد ولى كيفيت بيان و تبيين مطلب بسيار در پذيرش آن مؤثر است، نرم سخنى مايه جذب و انعطاف افراد است و اين روش در برخورد ائمه (عليهم السلام) نيز بسيار مشاهده شد تاريخ نمايانگر آن است.

در فراز قبل نيز گذشت كه در صفات رسول الله (صلى الله عليه و آله) فرموده‌اند، آن حضرت تندخود و خشن و فريادزن نبوده است.

بايد سعى كنيم اين‌گونه برخورد نرم را در امر به معروف و نهى از منكر مراعات كنيم كه تندگوئى و تندخوئى چيزى جز لجاجت طرف مقابل را به همراه ندارد.

مرحوم خوئى در شرح خود ذيل همين فراز از كتاب نفيس كافى نقل مى‌كند كه امام صادق (عليه السلام) فرمودند، اميرالمؤمنين (عليه السلام) بسيار مى‌فرمودند: «

لَيَجْتَمِعُ فى قلبِكَ الافتَقار الىَ النّاس و الاستغناء عنهم فيكون افتقارك اليهم فى لين كلامِك و حسن بشرك و يكون استغناؤك عنهم فى نزاهة عرضك و بقاء عزِّك»:

«بايد در دل تو نياز به مردم و بى‌نيازى از آنها پيدا گردد پس نياز تو به آنها در نرمى زبان و خوش‌روئى باشد و بى‌نيازى تو از آنها در حفظ آبرو و نگهدارى عزّت تو باشد». [٣]

عاليترين دستور معاشرت و برخورد با مردم را على (عليه السلام) بيان كرده است و حاصل آن اين است كه: انسان بايد در دل دو عقيده داشته باشد: يكى آنكه در

[١]. عرفان اسلامى، جلد ١٠، صفحه ٥٨.

[٢]. عرفان اسلامى، جلد ١٠، صفحه ٥٨.

[٣]. كافى، جلد ٢، صفحه ١٤٩، چاپ دارالكتب الاسلاميه، باب الاستغناء عن الناس، حديث ٧ و.