اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨١ - ٦٠- پرهيزگاران در جهاد با نفس
٦٠- پرهيزگاران در جهاد با نفس
«انْ استَصْعَبَتْ عليه نَفْسُهُ فيما تَكْرَه لم يُعطِها سُؤلَها فيما تُحِبّ»
ترجمه: هرگاه نفس او در انجام وظائفى كه خوش ندارد سركشى كند، او هم از آنچه دوست دارد محرومش سازد.
شرح: در اين فراز مولى به مجاهدت نفسانى متقين مىپردازد كه كراهت از معاصى و شوق به حسنات دارند، برخلاف نفس اماره كه كراهت از حسنات و شوق به معاصى دارد.
مخالفت متقين با اميال نفسانى به خاطر آگاهى آنها به اين است كه نفس دشمنترين دشمنان است (اعْدى عَدُوِّكَ نَفْسُكَ الَّتى بَينَ جَنْبَيك) [١] آنها مىدانند كه دشمن به هيچ وجه خير و صلاح آنها را نمىخواهد و از اين رو با آن مبارزه مىكنند!
در روايتى از امام صادق (عليه السلام) آمده كه به مردى فرمودند:
«اجعل قَلبك قريناً برّاً و ولداً واصلا و اجعل علمك والداً تبعه و اجعل نفسك عدوّاً تجاهده و اجعل مالك عارية تردّها»:
«قلب خود را رفيق و همنشين نيك و فرزند رسيده و (صالح)
[١]. مستدرك الوسائل، جلد ٢، صفحه ٢٧٠ ..