اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٩ - عواقب زياد خنديدن

خنده بلند انسان را در معرض غضب خداوند رحمان قرار مى‌دهد.

پس هرگاه خواستيد خنده كنيد، تبسّم نمائيد كه بهترين خنده، تبسّم است.

(خَيْرُ الضِّحْكِ التَّبَسُّم). [١]

و همين، خنده مؤمن است. [٢] نه فقط در حال شنيدنِ گفتارى خنده‌آور تبسّم كنيد، بلكه در همه حال تبسّم را بر چهره خود آشكار كنيد، خصوصاً در برخوردها و سخن گفتن‌ها، در روايت است كه رسول گرامى (صلى الله عليه و آله) وقتى سخن مى‌فرمود: تبسم مى‌كرد [٣] و نيز در روايت است كسى كه در برابر صورت برادرش متبسّم باشد، براى او حسنه است‌

(مَنْ تَبَسُّمَ فى وَجه اخيه كانَتْ له حَسَنَة) [٤]

در روايت آمده، رسول اكرم (صلى الله عليه وآله) وقتى خندان مى‌شدند، چشمهاى مباركش تنگ مى‌شد. و همه خنده او تبسّم بود، به طورى كه دندانهاى حضرت از سفيدى مانند تكه ابرى كه آماده باران ريختن است آشكار مى‌شد. [٥]

عواقب زياد خنديدن‌

در روايات به تعدادى از آنها اشاره شده كه از آن جمله:

١- موجب حقارت انسان در قيامت مى‌شود و اين مطلب در حديث امام باقر (عليه السلام) گذشت كه فرمودند:

«كَثْرَةُ الضّحكِ تَتْركُ العَبد حقيراً يومَ القيامة». [٦]

٢- موجب مرگ قلب مى‌شود، رسول گرامى (صلى الله عليه و آله) فرمودند:

«ايّاك وَ كَثْرَةَ الضّحكِ‌

[١]. غررالحكم.

[٢]. غررالحكم، (ضحك المؤمن تَبَسُّمٌ).

[٣]. بحار الانوار، جلد ١٦، ص ٢٩٨.

[٤]. بحار الانوار، جلد ٧٤، صفحه ٢٩٨- كافى، جلد ٢، صفحه ٢٠٦ (به همين مضمون با اضافه‌اى از امام صادق (عليه السلام) در وسائل، جلد ١١، صفحه ٥٦٩ آمده است).

[٥]. بحار الانوار، جلد ١٦، صفحه ٢٩٨.

[٦]. بحار الانوار، جلد ٧١، صفحه ٢٧٧ ..