اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٣ - ٥٨- ٥٩- شامگاهان هراسان و صبحگاهان خوشحال!

خوف از عقاب غفلت چه دنيوى و چه اخروى و فرح و شادمانى به عبادات و حسناتى كه خود رحمت الهى است و به او رسيده به خاطر ثوابهائى كه بر آن مترتب مى‌شود. [١]

در روايتى مسعدة بن صدقه، از امام صادق (عليه السلام) نقل مى‌كند كه فرمود:

«مَنْ سَرَّته حَسَنَتُه و ساءَته سيّئتُه فهو مؤمن»:

«كسى كه حسنة و كار شايسته او خشنودش كند، و كار زشت او ناراحتش كند، او مؤمن است». [٢]

در روايتى ديگر نيز امام پنجم باقر العلوم (عليه السلام) فرمودند: پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله) از بهترين و برگزيده‌ترين بندگان سؤال شدند، فرمودند:

«الذّين اذا احْسَنُوا استَبْشَروا وَ اذا أَساؤُا استَغْفَروا و اذا اعطُوا شَكروا و اذا ابْتَلُوا صَبَروا و اذا غَضَبوا غَفَروا»:

«كسانى كه وقتى احسان كرده و كار نيك كنند، خشنودند و وقتى كار ناشايست كنند، استغفار نمايند و وقتى چيزى به آنها اعطاء شود شكرگزارند، و وقتى به مصيبت مبتلا شدند، صبر كنند، و وقتى ناراحت و غضبناك شدند، ببخشند و درگذرند». [٣]

بارى عامل دلهره متقين غفلت است، آفتى كه به جان انسانها مى‌افتد و آنها را به ورطه نابودى و هلاكت مى‌سپارد.

صاحب لئالى الاخبار از بعضى بزرگان نقل مى‌كند كه فرمود: غفلت قلب از حق، عظيم‌ترين عيوب و بزرگترين گناهان است، گرچه به اندازه آنى از آنات و لحظه‌اى از لحظات باشد، و چنانكه عوام مردم بر سيئات خود عقاب مى‌شوند، همچنين خواص و مقربين بر غفلات خود عقاب مى‌شوند، پس بپرهيز از اختلاط و نشست و برخاست با اصحاب غفلت در

هر حالى، اگر مى‌خواهى از اهل كمال و

[١]. در شرح خوئى و ابن ابى الحديد دو احتمال را فقط در جانب فرحناكى آورده‌اند و به نظر ما دو احتمالى كه ذكر كرديم دقيقتر است. (دقت شود).

[٢]. شرح نهج البلاغه خوئى، جلد ١٢، صفحه ١٤٢، ذيل همين فراز.

[٣]. شرح نهج البلاغه خوئى، جلد ١٢، صفحه ١٤٢، ذيل همين فراز ..