اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٠ - نشانههاى ابرار

٥- ترس و خوف از پروردگار در روز شدت و قيامت‌ إِنَّا نَخَافُ مِنْ رَّبِّنَا يَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِيراً.

در روايتى از رسول گرامى (صلى الله عليه وآله) نيز چنين آمده است‌

«امّا عَلامَةُ البارّ فَعَشرةَ: يُحِبُّ فِى اللّهِ وَ يُبْغِضُ فِى اللّهِ وَ يُصاحِبُ فِى اللّهِ وَ يُفارق فِى اللّه و يَغْضِبُ فِى اللّه و يَرضى فِى اللّه و يعملُ لِلّه و يطلُبُ اليه وَ يَخْشَعُ خائِفاً مَخُوفاً طاهِراً مُخْلِصاً مُسْتَحْيِياً مُراقِباً وَ يُحْسِنُ فِى اللّه»:

«اما نشانه فرد نيكوكار (و آن كه جزو ابرار است) ده چيز است: ١- دوست مى‌دارد براى خدا ٢- و دشمنى مى‌كند براى خدا ٣- و مصاحبت مى‌كند براى خدا ٤- و جدا مى‌شود براى خدا ٥- و غضب مى‌كند براى خدا ٦- و راضى مى‌شود براى خدا ٧- و عمل مى‌كند براى خدا ٨- و طلب و درخواست مى‌كند براى تقرب به خدا ٩- و خشوع مى‌كند در حالى كه ترسان، پاك و بااخلاص، حيا كننده و مراقب است ١٠- و احسان مى‌كند براى خدا». [١]

در حديثى از امام صادق (عليه السلام) نيز آمده:

«اتَّقُوا اللّه و كُونُوا اخْوَةٌ بَرَرَة مُتَحابيّن فِى اللّه، متواصلين مُتَراحمين»:

«پروا داشته باشيد از خدا، و برادران نيكى براى يكديگر باشيد، براى خدا به هم محبت كنيد، و با يكديگر رابطه برقرار كنيد و به همديگر ترحّم كنيد». [٢] سه صفت اخير بيانى از نشانه‌هاى برادران نيكوكار است.

در روايتى از رسول اكرم (صلى الله عليه وآله) آمده:

«تَمامُ البِرّان تَعْمَل فى السرّ عملَ العلانية»:

«تمام نيكى آن است كه در خفاء همان كنى كه آشكارا مى‌كنى (ظاهر و باطن تو يكسان باشد)». [٣]

[١]. تحف العقول، صفحه ٢٣؛ ميزان الحكمه، جلد ١، صفحه ٤٠٠.

[٢]. اصول كافى، جلد ٢، صفحه ١٧٥؛ شبيه به اين حديث دو حديث ديگر از امام صادق (عليه السلام) صاحب ميزان الحكمه در جلد ١، صفحه ٤٠١ آورده است، ملاحظه كنيد.

[٣]. كنز العمال، خبر ٥٢٦٥؛ ميزان الحكمه، جلد ١، صفحه ٤٠١ (ضمناً در بعضى آيات قرآنى، ايمان به خدا و ملائك و قرآن و انبياء (صلى الله عليه وآله) را از نشانه هاى ابرار شمرده است (سوره بقره، آيه ١٧٧) و در بعضى ديگر تقوى را بعنوان نشانه معرفى كرده است (سوره بقره، آيه ١٨٩) ..