اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٥ - فرهنگ صبر در اسلام
در قرآن و احاديث صبر بسيار مورد مدح و مجد قرار گرفته، و صابران متصّف به صفاتى شدهاند. در قران بيش از
هفتاد مرتبه اين صفت پسنديده ذكر شده و نوزده مرتبه خطاب به خود پيامبر (صلى الله عليه و آله) شده كه صبر را پيشه خود سازد، و بسيارى از خيرات و درجات مبتنى بر صبر و ثمره آن شمرده شده است.
براى نمونه، قرار دادن بنىاسرائيل را به عنوان پيشوا و هدايتگر به خاطر صبر دانسته است: «وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمّا صَبَرُوا» [١] و نيز فرموده: «وَ تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى عَلى بَني إِسْرائيلَ بِما صَبَرُوا» [٢] و همچنين اجر صابران را بواسطه صبر آنها بىحساب قرار داده «إِنَّما يُوَفَّى الصّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِساب [٣]» و غير اين آيات از آيات وارده در مورد صبر؛ و نيز در روايات بسيار مورد توجه قرار گرفته است:
امام صادق (عليه السلام) مىفرمايند:
«الصَّبر مِنَ الايمان بِمَنزَلة الرأسِ مِنَ الجَسَد فَاذا ذَهَبَ الرأسُ ذَهَبَ الجَسَد كَذلكَ اذا ذَهَبَ الصَّبرُ ذَهَبَ الايمان»
«صبر نسبت به ايمان به منزله سر نسبت به بدن است، پس زمانى كه سر مىرود، بدن هم مىرود، همينطور وقتى صبر مىرود، ايمان هم مىرود».
و نيز در روايتى ديگر آن حضرت فرمودند: «وقتى مؤمن داخل قبرش شد، نماز در طرف راست و زكات در طرف چپ او قرار گرفته و اعمال نيك او سايهبان او مىشود و صبر در گوشهاى قرار مىگيرد، وقتى دو ملك سؤال مىآيند صبر به نماز و روزه و اعمال نيك گويد: رفيق شما نزد شما است اگر عاجز شديد از يارى او من نزد او (يعنى بنده مؤمن) هستم».
در حديث جالبى آن حضرت فرمودند: «ما صابريم و شيعههاى ما صابرتر از ما هستند»، گفته شد چگونه صابرتر از شما هستند، فرمود: «زيرا ما صبر مىكنيم بر آنچه مىدانيم ولى شيعيان ما صبر مىكنند، بر آنچه نمىدانند».
رسول گرامى (صلى الله عليه و آله) نيز فرمودند:
«الصّبر نِصْفُ الايمان»
«صبر نصف ايمان است». اگر سؤال كنى معنى نصف ايمان بودن صبر چيست؟ گويم غزالى در احياء العلوم خود
[١]. سوره سجده، آيه ٢٤.
[٢]. سوره اعراف، آيه ١٣٧.
[٣]. سوره زمر، آيه ١٠ ..