اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٥ - عواقب غفلت

كارهاى بيهوده آنهاست، اگر در غفلت نبودند به بازى و كارهاى بيهوده در وقت شنيدن ذكر و پند كتابهاى آسمانى كه يكى بعد از ديگرى مى‌آمد نمى‌پرداختند، پندى كه آنها را بر امر مهم و آنچه واجب است آمادگى مى‌داد، پس لعب و لهو از علامات اهل غفلت است كه مى‌شود آنها را با اين علامات شناخت. مرحوم علامه «لعب» را به كار منظم كه غايتى براى آن نيست، تعريف مى‌كنند مانند بازى بچه‌ها (گاهى بسيار دقيق خانه‌اى گلين مى‌سازد، ولى غرض عقلائى بر آن مترتب نبوده و خراب مى‌كند) و «لهو» را به مشغول شدن به كارى كه انسان را از امر مهمّش باز مى‌دارد تعريف مى‌كنند، و مى‌فرمايند: به همين جهت به آلات طرب و لهو و موسيقى، «لهو» گويند چون انسان را از امور مهم و پرفائده باز مى‌دارد، و در آخر اشاره مى‌كنند، «لهو» عمل قلب است يعنى اشتغال قلبى به امرى كه بازدارنده از امور مهم است و لذا در آيه فرمود «لاهيةً قلوبهم». [١]

عواقب غفلت‌

عواقب غفلت بسيار است كه ما به بعضى از آنها اشاره مى‌كنيم:

١ و ٢- زندگى تنگ و سخت دنيوى و كورى در آخرت كه از كورى بصيرت و چشم جان نشأت مى‌گيرد، و به اين دو در سوره طه اشاره فرمود: وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِى فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكاً وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى‌: «و كسى كه از ياد من غافل شده روى گردانيد براى او زندگى تنگ و سختى است و روز قيامت او را كور محشور مى‌كنيم». [٢]

آرى وقتى ياد خدا از صفحه دلها رخت بربندد، وسعت روزى و راحتى و سعادت زندگى نيز با آن كوچ مى‌كند، گاهى تنگى معيشت به خاطر بى‌پولى و كم‌

[١]. تفسير الميزان، جلد ١٤، صفحات ٢٤٧- ٢٤٦.

[٢]. سوره طه، آيه ١٢٤ ..