اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥١ - عفو و گذشت
|
ترك لذتها و شهوتها سخاست |
هر كه در شهوت فرو شد بر نخاست |
|
|
مُرد مُحسن ليك احسانش نمرد |
تا نپندارى به مرگ، او جان سپرد |
|
|
مال در ايثار اگر گردد تلف |
در درون صد زندگى آيد خلف |
در روايتى آمده كه بخشنده كسى است كه واجبات الهى را اداء كند و بخيل كسى است كه نسبت به آنها بخل كند و انجام ندهد. [١]
از سرور آزادگان و سخاوتمندان كه نه از مال بلكه از جان و عرض و آبرو و شرفش در راه خدا گذشت، چنين رسيده است:
|
اذا جادَتِ الدّنيا عليك فَجُد بِها |
على الناس طُرّاً قبل انْ تَتَفَّلَتْ |
|
|
فَلا الجود يفْنيها اذا هى اقْبَلَتْ |
وَ لا البُخْل يبقيها اذا ما تَوَلَّتْ |
يعنى: زمانى كه دنيا بر تو كرامت و بخششى كرد، آن را بر همه مردم ببخش قبل از اينكه از دست برود.
نه جُود از بين برنده دنيا است اگر روى آورد، و نه بُخل نگهدارنده آن است اگر پشت كند. [٢]
در روايتى از رسول گرامى (صلى الله عليه و آله) چنين آمده:
«انّ السخاء شجرةٌ مِنْ اشجار الجنّة لَها اغصانٌ مُتدَلّيةٌ فى الدنيا فَمَنْ كانَ سخيّاً تَعَلَّقَ بِغُصْن مِنْ اغْصانها فَساقَه ذلك الغُصْن الى الجنّة؛
«سخاوت درختى از درختان بهشت است، براى آن شاخههائى است كه در دنيا آويزان است، كسى كه سخى شد به شاخهاى از شاخههاى آن چنگ انداخته و آن شاخه او را بسوى بهشت مىكشاند». [٣]
سخاوت پيشه كن كه شجاعترين مردم سخاوتمندترين آنها است
«اشْجَعُ
[١]. بحار الانوار، جلد ٧١، صفحه ٣٥١، ميزان الحكمه، جلد ٢، صفحه ١٨٦.
[٢]. بحار الانوار، جلد ٤٤، صفحه ١٩١، (ميزان الحكمه، جلد ٢، صفحه ١٨٨).
[٣]. بحار الانوار، جلد ٨، صفحه ١٧١- جلد ٧١، صفحه ٣٥٢- كنزل العمال، خبر ١٥٩٢٦ ..