اخلاق اسلامى در نهج البلاغه( خطبه متقين) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١١ - ٣٧- ٤٠- ترس از مسئوليتها

انْ اداوم على العَمَلِ و انْ قَلَّ»:

«من دوست دارم مداومت بر عمل كنم گرچه كم باشد». [١]

امام صادق (عليه السلام) از پدرشان نيز نقل مى‌كند كه مى‌فرمود: «دوست دارم مداومت بر عمل را وقتى نفس من عادت دهد مرا، و اگر چيزى از اعمال شب از من فوت شود، روز قضا كرده و اگر روز فوت شود، شب قضا مى‌كنم و محبوبترين اعمال نزد خداوند عملى است كه مداومت بر آن شود». [٢] در بعضى روايات هم تأكيد شده كه اگر عملى را شروع كرديد يك سال مداومت بر آن كنيد، زيرا در هر سال يك شب قدر است، مداومت كنيد تا آن شب را درك كنيد. [٣] در روايت ديگر مى‌فرمايد: هر پنجشنبه و اول هر ماه اعمال انسان عرضه مى‌شود و اعمال يك سال در نيمه شعبان عرضه مى‌شود. [٤]

شما احوال علماء را ببينيد كه در مداومت بر عمل و پشتكار چه مى‌كرده‌اند، و چگونه ترويض نفس مى‌كرده‌اند،

در مورد حاج محمد ابراهيم كلباسى (رحمهم الله) كه از معاصران مرحوم ميرزا قمى و سيد شفتى و از شاگردان بحرالعلوم و صاحب رياض و ... است آورده‌اند، شب قدر را با عبادت ادراك كرد، زيرا مدت يك سال، شب تا صبح عبادت كرد و معلوم است كه شب قدر از شبهاى سال بيرون نيست. [٥]

در اجازه‌اى كه مرحوم علامه مجلسى اوّل براى فرزندش ملامحمدباقر صاحب بحارالانوار نوشته او را به قرائت يك جزء قرآن در هر روز و مطالعه و تفكر در نامه اميرالمؤمنين به امام حسن (عليه السلام) كه در نهج‌البلاغه مسطور است، سفارش‌

[١]. كافى، جلد ٢، صفحه ٨٢؛ ميزان الحكمه، جلد ٧، صفحه ١٦.

[٢]. مستدرك، جلد ١، صفحه ١٥؛ ميزان الحكمه، جلد ٧، صفحه ١٦.

[٣]. كافى، جلد ٢، صفحه ٨٢؛ ميزان الحكمه، جلد ٧، صفحه ١٧.

[٤]. سفينة البحار، جلد ٢، صفحه ٢٧٩، در بحث عمل (مداومت بر عمل).

[٥]. قصص العلماء، صفحه ٧٣؛ سيماى فرزانگان، جلد ٣، صفحه ١٦٧ ..