ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٧٣ - مصيبت چيست؟

مصيبت چيست؟:

مصيبت صدمه و زيانيست كه بصاحبش ميرسد مانند تيرى كه (بايد به دشمن اصابت كند) ولى بصاحبش ميخورد.

و اگر گفته شود خداوند سبحان اين را تعميم داده با اينكه بعضى از مصائب ظلم بنظر ميرسد، در حالى كه خداوند اذن بظلم نميدهد فرضا از اينكه خود بكند (چنان كه فرمود:( وَ ما رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ)، پروردگار تو ستمكار به بندگان نيست).

گوئيم: براى اينكه هيچ يك از آنها نيست مگر اينكه خداوند اذن در وقوع و يا تمكن از آن را ميدهد، و اين اذن براى فرشته موكّل بآن بنده است. مثل اينكه باو گفته شود جلوى وقوع اين مصيبت را مگير، و گاهى پيش آمد مصيبت با امكاناتى از خداست، پس مانند اينست كه اذن داده بر اينكه بوده باشد.

بلخى گويد:( إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ‌)، مگر به آزاد گذاردن ميان شما و كسى كه اراده ميكند درباره شما ستم نمايد.

و بعضى گفته‌اند:( بِإِذْنِ اللَّهِ‌) مخصوص در كارهائيست كه خداى تعالى ميكند و يا فرمان آن را صادر مينمايد.

و بعضى گفته‌اند:( إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ‌): يعنى مگر بعلم خدا بمعناى اينكه مصيبتى بشما نميرسد مگر اينكه خدا داناى بآنست.

(وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ‌) يعنى: تصديق خدا نموده و راضى بقضاء او باشد.

(يَهْدِ قَلْبَهُ‌) يعنى: خداوند قلب او را هدايت نموده تا اينكه‌