ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٤٨ - گفتار مفسرين در معناى توبه نصوح

نشكند چنان كه شير به پستان برنميگردد.

گفتار مفسّرين در معناى توبه نصوح‌

ابن مسعود گويد: توبه نصوح آنست كه جبران كند هر گناهى را و آن در قرآنست. سپس آن آيه را تلاوت نمود( عَسى‌ رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ‌).

و بعضى گفته: توبه نصوح اينست كه انسان در آن حال خودش را نصيحت ميكند بخلوص ندامت و پشيمانى با عزم و تصميم بر اينكه به مثل آن در كارهاى زشت برنگردد.

حسن گويد: توبه نصوح آنست كه بنده پشيمان برگذشته و عازم باشد بر اينكه ديگر بر آن عود نكند (از حسن).

قتاده گويد: آن توبه صادقانه خيرخواهانه است (از قتاده).

كلبى گويد: آن توبه اينست كه بزبان استغفار و بقلب پشيمان شده و بدن خود را نگهدارد و يا امساك كند از گناهان بسبب بدن.

سعيد بن جبير گفته: آن توبه قبول شده است و قبول هم نشود، مادامى كه در آن سه چيز نباشد ١- ترس اينكه پذيرفته نشود ٢- اميد اينكه مورد قبول واقع شود ٣- ادامه دادن طاعت و بندگى.

و بعضى گفته‌اند: آن توبه اينست كه گناه پيوسته در مقابل چشمش باشد مانند (تابلويى) مثل اينكه بآن نگاه ميكند.

و بعضى گفته: آن از نصح است كه خيّاطى باشد بعلّت اينكه گناه رشته دين را پاره ميكند و توبه آن را وصله كرده و ميدوزد.

و گفته شده: بجهت اينست كه توبه نصوح جمع ميكند ميان او و اولياء