ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٣٢ - تفسير و مقصود از اين آيات
كردن ناراحتى از قلب مبارك آن حضرت وقتى كه درباره خشنودى همسران خويش مبالغه فرموده و تحمّل زحمتها و خشونتها و بدرفتاريهاى آنان ميفرمود. و هر آينه جايز و رواست كه گفته شود اگر بانسانى كه بعضى از همسران خود را خشنود نموده چرا اين كار را كرد و تحمّل مشقّت و ناراحتى نمود، و حال آنكه كار زشتى نكرده باشد.
و اگر ما بگوئيم كه آن حضرت را عتاب و ملامت بر اين كار كرده است. براى اينكه ترك تحريم بهتر از فعل آنست. بعيد نيست، براى اينكه نيكوست كه بتارك مستحبّ گفته شود چرا بجا نياوردى، و چرا از آن عدول كردى، و براى اينكه خشنود كردن دل زنها از چيزهاييست كه عقل منكر آن نيست و بطور تحقيق حكايت شده كه عبد اللَّه بن رواحه[١] كه از نقباء و بزرگان بود كنيزى داشت. پس شبى همسرش او را متّهم نمود كه با او آميزش كرده پس بعنوان انكار سخنى گفت. پس همسرش گفت اگر با او آميزش نكردهاى قرآن بخوان، پس بشعر گفت:
|
شهدت فلم اكذب بانّ محمّدا |
رسول الّذي فوق السّماوات من عل |
|
|
و انّ ابا يحيى و يحيى كلاهما |
له عمل فى دينه، متقبّل |
|
|
و انّ الّتي بالجزع من بطن نحله |
و من دانها قل عن الخير معزل[٢] |
|
[١] از اصحاب بزرگوار پيغمبر٦ بوده و در جنگ موته با جعفر بن ابى طالب و زيد بن حارثه شهيد شده است.( مترجم)
[٢] علامه شعرانى گويد: ظاهر اينست كه عبد اللَّه براى اسكات زنش مطالب نامربوطى را بهم تلفيق كرد بجهت شوخى و مزاح و جزع و بطن نخله نام دو مكان است.