ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢١ - مقصود و تفسير

نيازمنديهاى مردم از آرد يا گندم يا غير آن ميبود، پس نزد احجار زيت كه محلّى در بازار مدينه بود فرود ميآمد آن گاه طبل ميزد تا مردم را بآمدن خود خبر كند و مردم بسوى او آيند تا متاع او را خريدارى كنند، پس روز جمعه‌اى قبل از مسلمان شدنش از سفر آمد و پيامبر ٦ بر منبر ايستاده و خطبه جمعه ميخواند پس مردم بصداى طبل دحيه بيرون دويدند و در مسجد نماند مگر دوازده نفر مرد و زن، پس حضرت رسول ٦ فرمود اگر اينها نبودند هر آينه از آسمان بر اين مردم سنگ ميباريد و خداوند نازل فرمود آيه مذكور را.

كلبى از ابن عبّاس نقل كرده كه باقى نماند در مسجد مگر هشت نفر ابن كيسان گويد: يازده نفر مرد.

قتاده و مقاتل گويند: مردم مدينه سه مرتبه اين عمل را انجام دادند در هر روزى يك مرتبه براى كاروانى كه از شام ميرسيد و تصادف ميكرد روز ورود آنها با روز جمعه هنگام ظهر و نماز جمعه پيامبر ٦ با مردم.

مقصود و تفسير:

چون ذكر يهود را در انكارشان بآنچه در تورات است مقدّم داشت خداوند سبحان امر فرمود پيامبرش را كه آنها را خطاب كند بچيزى كه محكومشان كند پس فرمود:

((قُلْ)) بگو اى محمّد.

(يا أَيُّهَا الَّذِينَ هادُوا) يعنى: مردمى كه خود را يهود ناميدند.

(إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَوْلِياءُ لِلَّهِ‌) يعنى: اگر شما گمان ميكنيد بخيال خود تان كه شما از ياران خدا هستيد و خداوند شما را يارى ميكند.