ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٣ - مقصود و تفسير
فرار كند و به همين معنى امير المؤمنين ٧ اشاره فرمود در قولش هر كسى آنچه را كه از او فرار ميكند ملاقات خواهد كرد و اجل راننده انسانى است و فرار از آن دريافتن آنست، زهير شاعر گويد:
|
و من هاب اسباب المنايا ينله |
و لو نال اسباب السماء بسلّم |
|
و كسى كه بترسد اسباب و مقدمات مرگ را بآن خواهد رسيد اگر چه به سبب نردبانى هم بآسمان برود، شاهد در كلمه منايا و اجل است كه خواه و ناخواه آدمى را خواهد يافت. و شكى نيست كه مرگ او را درخواهد يافت بترسد يا نترسد و لكن وقتى هيبت و ترس بمنزله سبب مرگ باشد پس معنايى براى هيبت نخواهد بود، و گفته شده كه تقديرش اينست بگو مرگى كه از او فرار ميكنيد، پس الذى را در موضع و جاى خبر قرار داده نه صفت براى مرگ (فانّه) مستأنفه ميباشد.
(ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ) يعنى: بر برگشت بسوى خدايى خواهيد نمود كه ظاهر و باطن شما را در روز قيامت ميداند.
(فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ) پس شما را بآنچه در دار دنيا عمل نموديد خبر داده و بحساب اعمالتان پاداشتان ميدهد.
سپس خداوند سبحان مؤمنين را خطاب فرموده و گفت:
(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ) يعنى: هر وقت كه اذان نماز جمعه گفته شد و آن زمانيست كه امام بر منبر روز جمعه نشست و اين مطلب براى اينست كه در زمان رسول خدا ٦ ندايى غير از اذان نبود.
سايب بن زيد گويد: براى رسول خدا ٦ يك مؤذّن بنام بلال بود پس هر وقت پيامبر بر منبر مينشست، بلال درب مسجد اذان ميگفت و وقتى