ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٨١ - تفسير
ستم كرديم بر پادشاهان در عهد تبّع (ملك حمير) و از جلوتر چه اندازه مردمى كه زير شكنجه آن پادشاهان هلاك شدهاند شاهد اين بيت نيز كلمه قسطناست كه بمعناى بيدادگرى است.
التّحرى: عمدا رسيدن بحقّ است و اصلش طلب كردن چيزى، و قصد نمودن آنست.
امرؤ القيس گويد:
|
ديمة هطلاء فيها و طف |
طبّق الارض تحرّى و تدرّ |
|
باران مداوم فراوانى كه ابرها در آن اطراف آسمان را مطابق زمين فرا گرفته و بسيار بارندگى دارد او را ميطلبد.
ماء غدق: زجاج گويد: آب بسيار. و غدق المكان يغدق غد قادر آن آب و رطوبت فراوان و آن غدق است.
امية بن ابى الصّلت گويد:
|
مزاجها سلسبيل ماؤها غدق |
عذب المذاقة لا ملح و لا كدر |
|
مزاج و طبيعت آن چون سلسبيل آبش فراوان خوش گوارا نه شور و نه آلوده و كثيف است. شاهد اين بيت ماؤها غدق است كه بمعناى بسيار و فراوانست.
الصعد: بمعناى غليظ و دشوار و آنست كه در استخوان فرو ميرود و از آنست تنفس صعداء. نفس عميق. و صعود العقبة. بالا رفتن از گردنه دشوار است.
تفسير:
سپس خداوند سبحان در تمام حكايت جنّيانى كه در موقع شنيدن قرآن