تهذيب الاحكام (١٢٣) ـ با سندى كه در رياض المسائل (١٢٤) از آن تعبير به «الموثق كالصحيح» شده ـ اين روايت را آورده است : « عن أحدهما في قول اللّه‌: النفس بالنفس والعين بالعين والانف بالأنف... قال: هي محكمة».

پاسخ سؤال دوم اين است كه هر دو آيه غير منسوخ است و هيچ‌يك ناسخ ديگرى نيست و دليل آن همانطور كه مرحوم آقاى خويى فرموده‌اند اين است كه آيه دوم يا در مقام بيان نسبت به خصوصيات قاتل و مقتول نيست و فقط در مقام بيان مساوات در ميزان جنايت است كه در اين صورت آيه دوم اهمال داشته و ظهورى در عموم ندارد تا آيه اول را نسخ كند، و يا در مقام بيان نسبت به خصوصيات قاتل و مقتول است و ظهور در اطلاق نسبت به حر، عبد، مذكر و مؤنث دارد و اينكه اين حكم در امت اسلامى هم ثابت است و صرفاً براى اخبار از ثبوت اين حكم در تورات نيست. (١٢٥) در اين صورت، آيه اول مقيد اطلاق آن و قرينه‌اى براى بيان مراد از آن است؛ چرا كه مطلق نمى‌تواند ناسخ مقيد باشد هر چند كه متأخر از آن باشد، بلكه بنا بر قاعده، مقيّد متاخر، قرينه براى دست برداشتن از ظهور مطلق است.

بنابراين، اطلاق «النفس بالنفس» مى‌رساند كه قاتل در همه صورت‌هاى شانزده‌گانه مذكور در آيه اول كشته مى‌شود؛ چرا كه «النفس» در طرفين مطلق و شامل حر، حره، عبد و امه است و هنگامى كه اين اطلاق با {الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنثَى بِالأُنثَى} مقيد شد، چند مورد از اين اطلاق خارج مى‌شود كه عبارت است از :

الف) نفس اول (قاتل) حر و نفس دوم (مقتول) غير حر يعنى حره يا عبد يا امه است، كه صورت‌هاى دوم و سوم و چهارم از صور شانزده گانه مذكور است .

(١٢٣) ج١٠، ص١٥-١٦.
(١٢٤) ج١٤، ص٥٩.
(١٢٥) البيان، ص٢٩٣-٢٩٤.