«از اين اشكال دو جواب داده شده است: يكى اينكه بر شما قصاص، فرض (واجب) شده اگر اولياى مقتول قصاص را انتخاب كردند؛ زيرا كه واجب گاهى اجبارى و گاهى اختيارى است. دوم اينكه بر شما واجب شده: فرا نرفتن از آنچه براى شما معين شده؛ زيرا كه قصاص، گرفتن از جانى است مثل همان جنايتى كه كرده است، چرا كه قصاص مثل جنايت اوست.»

همچنين خدشه گفتار سمرقندى در تفسير بحر العلوم (٥٩) روشن مى‌شود كه گفته است:

«اگر بگويند اين واجب بر كيست بر ولىّ دم است يا بر غير او، مى‌گوييم: اين واجب بر قاضى است هنگامى كه نزد او شكايت كنند به اينكه بر قاتل به قصاص حكم كند اگر ولىّ دم خواهان آن باشد؛ زيرا خداوند همه مؤمنان را به قصاص خطاب كرده ولى چون همه آنان براى اينكه براى قصاص جمع شوند آمادگى ندارند، حاكم را در اجراى قصاص به جاى خويش نشانده و او ولىّ را به قصاص و ديگران را به يارى ولى خطاب مى‌كند».

همين‌گونه است سؤال و جواب‌هايى از اين قبيل كه در تبيان (٦٠) و جامع البيان (٦١) و الجديد (٦٢) و زاد المسير (٦٣) و لباب التأويل (٦٤) و بيان السعادة (٦٥) و غير اينها آمده است؛ چرا كه اگر اينان در فهميدن مراد از لفظ «قصاص» به خطا نرفته بودند،

(٥٩) ج١، ص١١٨.
(٦٠) ج٢، ص١٠٠.
(٦١) ج٢، ص٦٠.
(٦٢) ج١، ص٢٠٥.
(٦٣) ج١، ص١٣٧.
(٦٤) ج١، ص١٠٧.
(٦٥) ج١، ص١٦٧.