بسيارى از مترجمان، عبارت «والحرمات قصاص» را اين گونه ترجمه كرده‌اند: «حرمت‌ها را برابرى است» (روض الجنان)، «حرام‌ها با هم برابرند» (فارسى)، «حرمت‌ها را مساوات و برابرى است» (فيض الاسلام، اطيب البيان)، «حرمت‌ها برابر است» (معزّى)، «حرمت‌ها را مساوات است» (منهج الصادقين).

ناگفته نماند كه بيشتر اين مفسران، «مساوات» را با تعابيرى از اين دست تفسير كرده‌اند: «با قاتل همان كارى شود كه او با مقتول كرده است» (٥٣)، «با ديگران همان رفتارى را كند كه ديگران با او در اين باره مى‌كنند» (٥٤)، «با قاتل همان روشى را پيش گيرد كه قاتل، زمانى كه مقتول را كشته با او پيش گرفته بود» (٥٥)، «در باره قاتل عمدى، همان كارى را كند كه او با مقتول كرده بود» (٥٦)، «قاتل را به خاطر مجازات بر جنايتش بارعايت مساوات بكشيد» (٥٧)، ولى اين تفسيرها مانع از اين نيست كه بگوييم اينان تصريح كرده‌اند كه معناى قصاص، مساوات است؛ زيرا تصريحات اول ايشان از لغت و ادبيات عرب سرچشمه گرفته، ولى اين عبارات، آرا و انظار تفسيرى ايشان است . هدف ما از نقل اين تصريحات، يادآورى اين نكته است كه اينان خود متفطن بوده اند كه معناى قصاص چيست، اگر چه در تفسير آن به خطا رفته‌اند. به هر حال، تصريحات ايشان قابل انكار نيست و دلالت آيه بر اين معنى قوى است و نيازى به انظار و آراى مفسران ندارد.

از آنچه گفتيم پاسخ اشكالاتى از اين دست روشن مى‌شود كه چگونه ممكن است «كتب عليكم» به معناى وجوب باشد در حالى كه اولياى دم بين قصاص و عفو مخيرند؟ و نيز خدشه‌اى كه در پاسخ قطب راوندى (٥٨) از اين اشكال وجود

(٥٣) جوامع الجامع، ج١، ص١٠٠.
(٥٤) أحكام القرآن، كياهراسى، ج١، ص٨٦.
(٥٥) تفسير امام عسكرى(ع)،ص٥٩٥؛ تفسير صافى، ج١، ص٢١٥.
(٥٦) تفسير المبين، ص٣٤.
(٥٧) تفسير الوسيط، ج١، ص٣٦٨.
(٥٨) فقه القرآن، ج٢، ص٣٩٦.