فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٧ - قصاص در قرآن كريم روح الله ملكيان
تفسير گازر در معناى آيه آمده است: «و قصاص مساوات است يعنى بر شما مساوات واجب كردهاند در كشتگان».
در تفاسير المواهب العليّة كاشفى (٢٢) و منهج الصادقين كاشانى (٢٣) و اثنى عشرى (٢٤) شاه عبدالعظيمى وحجّة التفاسير بلاغى (٢٥) و غيره نيز همين گونه آمده است. بعضى از مترجمان قرآن به فارسى نيز به همين معنا تصريح كردهاند؛ مثلاً در ترجمه فيضالاسلام آمده: «در باره كشتگان قصاص (مساوات و برابرى در لوح محفوظ يعنى كتاب خداوند...) بر شما نوشته (واجب) شده است».
تفاسير عامّه هم همين گونه است، مثلاً در تفسير فخر رازى (٢٦) آمده: «القصاص عبارة عن المساواة» و در تفسير قرطبىّ (٢٧) و فتح القدير (٢٨) آمده: «القصاص المساواة» و در النسفى آمده (٢٩) : «كتب أي فرض عليكم القصاص و هو عبارة عن المساواة ... والمعنى فرض عليكم اعتبار المماثلة (٣٠) والمساواة بين القتلى». در أحكام القرآن (٣١)، ابن عربى از ابن ابى ليلى نقل كرده است كه «أنّ اللّه سبحانه و تعالى شرط المساواة في القتلى» و مثل همين را از احمد بن حنبل (٣٢) نيز
(٢٢) ص٥٤.
(٢٣) ج١، ص٣٧٨.
(٢٤) ج١، ص٣٢٧.
(٢٥) ج١،ص١٢٤.
(٢٦) ج٥، ص٤٥.
(٢٧) ج٢، ص٣٥٥.
(٢٨) ج١، ص١٩٢.
(٢٩) ج١، ص٨٧.
(٣٠) مماثلت ومساوات ومعادله ومكافئه و ... الفاظى با معانى نزديك به هم است و در مواردى به كار مىرود كه يك چيز بر چيز ديگر از حيث ارزش و مقدار و برترى و بالاترى و مانند اينها زيادتر و كمتر نباشد به گونهاى كه هر يك بتواند جاى ديگرى قرار گيرد.
(٣١) ج١، ص٦٤.
(٣٢) ج١، ص٦٥.