فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٦ - قصاص در قرآن كريم روح الله ملكيان
مقصود از قصاص «مساوات» است: ١- در «حرمات» امكان مجازات نيست. ٢- اگر مراد از قصاص، مجازات به مثل بود مىفرمود: «والحرمات بالحرمات» همانطور كه قبل از آن فرموده است : «الشهر الحرام بالشهر الحرام» . ٣- اگر مراد از قصاص در عبارت «والحرمات قصاص» مجازات به مثل بود، جمله بعد، يعنى «فمن اعتدى عليكم فاعتدوا عليه بمثل ...» كه متفرع بر همين عبارت است، زائد بود . بنابراين مراد آيه اين است كه: «حرمتها برابرند، پس هر كس كه با هتك حرمتى از حرمتهايتان بر شما اعتدايى كرد، شما نيز بر او مثل آن اعتدا را انجام دهيد و همان حرمت را نسبت به او هتك كنيد؛ چرا كه حرمتها مساويند». در آيه ٤٥ سوره مائده {وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَا أَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ ... وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ} نيز دليل ديگرى بر اراده اين معنى از كلمه قصاص وجود دارد كه در جاى خود آن را ذكر خواهيم كرد.
بسيارى از مفسران به همين معنى براى قصاص تصريح كردهاند: طبرسى در مجمع البيان (١٢) و جوامع الجامع (١٣) در تفسير «القصاص في القتلى» گفته است: «المساواة في القتلى». در تفاسير صافى (١٤) واصفى (١٥) و تفسير منسوب به امام عسكرى (١٦) و معين نورالدين كاشانى (١٧) و شبّر (١٨) و زبدة التفاسير فتح الله كاشانى (١٩) و وجيز دُخَيِّل (٢٠) و مبين مغنيه (٢١) نيز همين معنا آمده است. در تفاسير فارسى مثل
(١٢) ج١، ص٤٧٩.
(١٣) ج١، ص١٠٠.
(١٤) ج١، ص٢١٥.
(١٥) ص٨٢.
(١٦) ص٥٩٥.
(١٧) ج١، ص٨٩.
(١٨) ص٦٥.
(١٩)ج١، ص٢٩١.
(٢٠) ص٣٩.
(٢١) ص٣٤.