مشروطه» مطرح شده و طبعاً مخاطب نائينى در اين سخنان، شيخ نورى است. (٢٨) اما ظاهراً آقاى امامى نمى‌داند كه نائينى سخنان فوق را در نقد اظهارات شيخ فضل اللّه‌ در رساله «حرمت مشروطه» آورده است، وگرنه بعيد بود كه از مخاطبان نائينى در اين سخنان ـ بخوانيد: شيخ نورى و همفكران وى ـ اين گونه با لحنى تند و توهين‌آميز ياد كند.

(٢٨) شيخ در رساله حرمت پس از اشاره به تفاوت‌هاى حقوقى فراوان ميان افراد مسلمان و غير مسلمان و نيز ميان اصناف خود مسلمانان (از مسلمان بالغ و غير بالغ و مميّز و غير مميز و عاقل و مجنون و صحيح و مريض و مختار و مضطرّ و راضى و مُكرَه و اصيل و وكيل و ولى و بنده و آزاد و... گرفته تا كافر و كافر ذمى و حربى و كافر اصلى و مرتد و مرتد ملى و فطرى و...) در عبادات و معاملات و تجارات و سياسات، اين تفاوتها را با اصل مساوات كه مشروطه‌خواهان مطرح مى‌ساختند و اين ماده از متمم قانون اساسى مشروطه كه مى‌گويد: «اهالى مملكت ايران در مقابل قانون دولتى متساوى الحقوق خواهند بود»، قابل جمع نمى‌داند و مى‌گويد: «اگر اين قانون دولتى، مطابق اسلام است كه ممكن نيست در آن مساوات و اگر مخالف اسلام است منافى...] با جاى ديگر از همين متمم قانون اساسى است كه اشعار مى‌دارد [آنچه مخالف اسلام است قانونيت پيدا نمى‌كند» (رسائل، اعلاميه‌ها...، همان، ص ١٠٨). نائينى در برابر اين سخنان است كه ضرب المثل «هر گردويى گرد است» و آن مسائل را مطرح مى‌كند. مقايسه مندرجات تنبيه الامه (صص ٧٠ـ٧١) با اظهارات شيخ در رساله حرمت مشروطه (مندرج در: رسائل، اعلاميه‌ها...، صص ١٠٧ـ ١٠٨) كاملاً نشان مى‌دهد كه سخنان نائينى ناظر به اظهارات شيخ در رساله مزبور است. توضيح نائينى در تعريف بدعت نيز ايضاً ناظر به ردّ اظهارات شيخ در رساله حرمت مشروطه است كه در اينجا نيز مقايسه عبارات رساله يادشده (ر.ك: رسائل، اعلاميه‌ها...، صص ١٠٨ـ١٠٩ و صفحات ديگر) با تنبيه الامه (ص ٧٤) گوياى اين امر است. توجه: ارجاعات ما به كتاب تنبيه الامه، در طول مقاله حاضر همه جا، به چاپ اول اين كتاب با مشخصات زير است: تنبيه الامة و تنزيه الملة، در اساس و اصول مشروطيت يا حكومت از نظر اسلام، با مقدمه و پاصفحه و توضيحات آيت اللّه‌ سيد محمود طالقانى، شركت چاپخانه فردوسى، تهران ١٣٣٤ش.