با توجه به اين تعريف، دوران متشكل از طرد و عكس است و با وجود وصف، حكم باقى و با از بين رفتن وصف، حكم هم از بين خواهد رفت. براى مثال، نوشيدن آب جو پيش از تخمير، مباح و حلال است، ولى بعد از تخمير كه سكرآور خواهد بود، حرام است، پس تحريم به واسطه تخمير و مسكر بودن و انتفاى تحريم به سبب عدم تخمير است كه در مجموع آن را دوران گويند.

٢ ـ ١٠ . حجيت دوران

برخى از عالمان اهل سنت بر اين عقيده‌اند كه دوران براى مجتهد، موجب قطع و يقين به حكم شرعى مى‌شود و چون حجيّت قطع ذاتى است، پس اعتبار و ارزش دوران، ترديد ناپذير خواهد بود. (١٩٩) گروهى نيز بر اين باورند كه هر چند دوران يقين آور نيست اما موجد ظن غالب است كه در فرآيند قياس براى كشف ملاك و تعدى از مورد نص كافى است. (٢٠٠) گروهى نيز حجيت دوران را به شرط انضمام سبر و تقسم و با مسلك مناسبت پذيرفته‌اند. (٢٠١)

اصوليان شيعى اين مسلك را براى كشف ملاك، فاقد ارزش و اعتبار شرعى مى‌دانند و معتقدند كه دوران به تنهايى نمى‌تواند منشأ قطع باشد و تنها گمان آور است و گمان صرف، نمى‌تواند مبين حقيقت شرعى باشد. افزون بر اين كه ادله ناهى از عمل به ظن نيز آن را در بر مى‌گيرد. (٢٠٢)

(١٩٩)اسعدى، عبدالحكيم عبدالرحيم، مباحث العله في القياس، ص٤٧٦.
(٢٠٠)الزركشى، بدرالدين محمد، البحر المحيط، ج ٥، ص ٢٤٣.
(٢٠١) غزالى، ابوحامد محمد، المستصفى، ج ٢، ص ٣٠٩ و الزركشى، بدرالدين محمد، البحر المحيط، ج ٥، ص ٢٤٧.
(٢٠٢) الحلى، حسن بن يوسف، مبادى الوصول، ص ٢٤٤.