فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١ - متعه حج در كتاب و سنّت آیت الله جعفر سبحانى
١. متعه حج كه در اين سخن خداوند به كار رفته:
«فَمن تمتّع بِالعُمرة إلى الحجّ..؛ (١)
پس آن كسانى كه در ميان عمره تا زمان فرا رسيدن حج، تمتّع كردهاند... .
٢. متعه طلاق كه عبارت است از وسايل اوّليه شخصى كه پس از طلاق به زن مىرسد و در اين آيه به آن اشاره شده:
{لاجناح عليكم إن طلّقتم النساء ما لم تمسّوهنّ أو تفرضوا لهنّ فريضةً و متّعوهنّ على الموسع قدره و على المقترِقدره متاعاً بالمعروف حقّاً على المحسنين؛ } (٢)
اگر زنان را قبل از آميزش جنسى يا تعيين مهر طلاق دهيد گناهى بر شما نيست.(و در اين موقع آنها را(با هديهاى مناسب) بهرهمند سازيد! آن كس كه توانايى دارد، به اندازه تواناييش، و آن كس كه تنگدست است، به اندازه خودش، هديهاى شايسته بدهد! واين بر نيكوكاران الزامى است.
اما ميان فقها اختلاف نظر است كه آيا اين متعه تنها براى كسى است كه مهريهاش معين نشده، يا براى همه زنان طلاق داده شده ـ جز زنانى كه طلاقشان به صورت خلع، مبارات و يا لعان بوده ـ است يا اين كه اين متعه نسبت به تمام زنانى كه طلاق داده شدهاند لازم است جز زنانى كه مهرشان معين شده و قبل از آميزش آنها را طلاق دادهاند كه در اين صورت تنها، پرداخت نصف مهريه بر مرد واجب است و پرداخت متعه لازم نيست. (٣)
٣. متعه زنان و يا ازدواج موقت كه عبارت است از ازدواج زن آزاد و كامل با مردى كه ميانشان مانعى ـ از قبيل مانع نسبى، سببى، رضاعى، در عده بودن، شوهر داشتن و يا ديگر موانع شرعى ـ براى ازدواج وجود نداشته باشد، كه اين عمل با تعيين مهريه و مدتى معين و با ميل و رغبت انجام مىشود. در اين صورت وقتى مدت تعيين شده به پايان رسيد بدون نياز به طلاق، ميان آنها جدايى واقع مىشود و بر زن واجب است كه در صورت
(١) بقره، آيه١٩٦.
(٢) همان، آيه ٢٣٦.
(٣) مجمع البيان، ج١، ص٣٤٠.