فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧ - عيوب موجب فسخ در نكاح آیت الله سید کاظم حائری
آميزش، عيبى در او ديده، فرمود: وقتى زنى داراى عفل (گوشت يا غدهاى درون فرج) يا پيسى يا جنون يا مفضاة (يكى شدن راه بول و حيض يا راه غائط و حيض) و يا زمين گيرى آشكارا باشد و تدليس نمايد، بدون طلاق به اهلش برگردانده مىشود و زوج، مهريه را از ولىّ زن ـ كه تدليس كرده ـ مىگيرد و اگر ولىّ او آگاهى نداشته باشد چيزى بر ولىّ نيست و زن به اهلش بازگردانده مىشود....
اشكال دلالت حديث:با اين كه سؤال در باره مطلق عيب بوده، ولى در جواب، عيوب خاصى مطرح شده است و اين توجيه كه عيبهاى مزبور به عنوان مثال ذكر شدهاند تا جواب نيز مانند سؤال، اطلاق داشته باشد، چندان واضح نيست. علاوه بر اين كه تقييد «الزمانة» به «الظاهرة» دلالت دارد كه عيب «زمانه» در صورت آشكار نبودن، موجب فسخ نيست (٥).
٤. روايت رفاعة بن موسى از امام صادق(ع). (در سند اين روايت «سهل» وجود دارد):
«قال: سألت أبا عبداللّه(ع) ـ إلى أن قال ـ و سألته عن البرصاء، فقال: «قضى أميرالمؤمنين(ع) في امرأة زوّجها وليّها و هي برصاء، أنّ لها المهر بما استحلّ من فرجها و أنّ المهر على الذي زوّجها، و إنّما صار عليه المهر؛ لأنّه دلّسها، و لو أنّ رجلاً تزوّج امرأة و زوّجه إيّاها رجل لايعرف دخيلة أمرها، لم يكن عليه شيء و كان المهر يأخذه منها». (٦)
از امام صادق(ع) در باره زنى كه پيسى دارد سؤال كردم. حضرت فرمود: اميرالمؤمنين(ع) در باره زنى كه پيسى داشت و وليش او را شوهر داده بود، چنين قضاوت كرد: زن به خاطر تمتعى كه از او برده شده مهريه دارد و مهريه بر عهده كسى است كه او را شوهر داده است؛ زيرا او در مورد زن تدليس نموده است. و اگر كسى زنى را به عقد مردى در آورد كه از وضعيت درونى زن آگاه نباشد، چيزى بر آن فرد نيست و مرد فقط از زن مهريه مىگيرد.
(٥) بعدها تفسير ديگرى براى كلمه «ظاهره» خواهد آمد.
(٦) وسائل الشيعه، ج٢١، ص٢١٢، باب٢ از ابواب عيوب و تدليس، ح٢.