٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦١ - بستن دستها در نماز، بدعت يا سنت ؟ آیت الله جعفر سبحانی

شد، عبارت بخارى بود، و در روايت ابن ماجه به اسناد مسلم، عبارت «حتى تطمئنّ قائماً» وجود دارد. (١٠)به هر حال اگر مسأله قبض، سنت مؤكد يا امرى استحبابى بود، بايستى پيامبر(ص) به آن اشاره مى‌فرمود.

٢. وصف عايشه از نماز رسول خدا(ص)

مسلم از عايشه روايت كرده كه گفت:

رسول خدا(ص) نماز را با تكبير و قرائت سوره حمد آغاز مى‌كرد و هرگاه به ركوع مى‌رفت، سرش را نه بالا مى‌گرفت و نه فرو مى‌انداخت؛ بلكه سرش بين اين دو حالت بود و هنگامى كه از ركوع بلند مى‌شد، تا راست نمى‌ايستاد، به سجده نمى‌رفت، و وقتى سر از سجده برمى‌داشت، تا راست نمى‌نشست، به سجده بعدى نمى‌رفت، و بعد از هر دو ركعت، تشهد مى‌گفت، و پاى چپش را بر زمين پهن مى‌كرد و پاى راست را مستقيم نگاه مى‌داشت و از اين كه نمازگزار روى پاشنه بنشيند و مردان هنگام سجده، بازوها را همچون مواضع هفتگانه برزمين بگذارند، نهى مى‌كرد؛ و نماز را با سلام به پايان مى‌برد. (١١)

اگر در روايت پيش گفته به ذكر واجبات نماز بسنده شده بود، در اين روايت، از برخى مستحبات و مكروهات نماز، ياد شده ؛ مثل آن جا كه مى‌فرمايد: «و پاى چپش را بر زمين پهن مى‌كرد و پاى راست را مستقيم نگاه مى‌داشت و از اين كه نمازگزار روى پاشنه‌ها بنشيند و مردان هنگام سجده، بازوها را همچون مواضع هفتگانه بر زمين بگذارند، نهى مى‌كرد.»

بنابراين، اگر قبض، سنت مؤكد يا مستحب بود، بايستى پيامبر آن را ذكر مى‌كرد؛ زيرا استحباب قبض در نظر كسانى كه به استحباب آن معتقدند، كمتر از پهن كردن پاى چپ روى زمين و مستقيم نگاه داشتن پاى راست نيست.


(١٠) بلوغ المرام، ص ٩٢، شماره ٢/٢٥٠ و پاورقى آن، چاپ رياض؛ همچنين سبل السلام، ج١، ص١٥٩.
(١١) بلوغ المرام، ص ٩٩، شماره ٨/٢٥٧.