معلوم است كه مهمانى، كارى خوب و پسنديده و موجب محبت و استحكام برادرى و الفت مى‌شود، به ويژه كه مهمان غريب و از وطن دور باشد، بالاخص اگر فقير و نيازمند باشد و جايى براى سكونت نداشته باشد. در حديث است :«مهمان را گرامى بداريد، گرچه كافر باشد».

مهمانى طبيعتاً مايه اُلفت ميان مهمان و ميزبان مى‌شود و آنان را به هم نزديك مى‌سازد و به گفتگو مى‌پردازند. در اين حالت، نيازمند فقط به دنبال برآوردن نياز خود است و از ميزبان استمداد مى‌جويد. اگر بفهمد ميزبان مى‌تواند نياز او را بر آورده سازد، بلكه ديگرى جز او نمى‌تواند چنين كند، خوشحال مى‌شود و با اصرار از او مى‌خواهد نيازش را برطرف سازد و بدين مقصود به هركارى دست مى‌زند. در اين هنگام، حتى ممكن است به امورى از قبيل رشوه، و ديگر منكرات توسل جويند! به ويژه اگر ميزبان در وضعى باشد كه بتواند احقاق حق كند يا در حكم دخل و تصرفى انجام دهد.

به سبب همين احتمالات و اتهامات است كه مهمانى به خودى خود عملى خوب و مستحب است به عملى مكروه و ناپسند، تبديل مى‌شود. هر چه مقام ميزبان و صاحبخانه بالاتر و توانايى اش در رفع نياز مهمان بيشتر باشد، كراهت آن شديدتر است.

پس دليل درست در اين باره و توجيه علّت كراهت مهمان كردن يكى از دو طرف دعوا توسط قاضى همان است كه صاحب جواهر (ره) ذكر كرده است؛ يعنى ايجاد اتهام و امكان تمايل پيدا كردن.

اما اين توجيه كه ضيافت سبب ترجيح يكى از دو طرف مى‌شود كه از آن نهى شده اگر هردو را مهمان كند، ترجيح برطرف مى‌شود و تساوى تحقّق مى‌يابد، بلكه اتهام و تمايل از ميان مى‌رود، خالى از اشكال نيست؛ زيرا مجرّد رابطه ميان قاضى با طرفين دعوا به ويژه در مسايل حقوقى و پرونده‌هاى مالى بزرگ، از اتهام و سؤ ظنّ خالى نخواهد بود؛ ناچار بايستى قاضى از موضع اتّهام پرهيز كند. در اين باره حديثى است كه شيعه و سنى آن را نقل كرده‌اند و به آن استناد مى‌شود، خواه تعبدى باشد يا ارشادى:

سكونى از امام صادق (ع) نقل مى‌كند: