فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٩ - فقه و مقاصد شريعت آیت الله ابوالقاسم عليدوست
تحولات علمى و دستاوردهاى اجتماعى و فرهنگى مدرنيته پاسخ داد (٧٠)!
توضيح و تحليل بيشتر اين نظريه را بعد از ارائه نمادها و نمونههايى از آن، پىمىگيريم (٧١):
ـ حدود تعيين شده در اسلام با قالب و شكل و مقدار خاص آن مورد نظر شارع نيست؛ آنچه مدّ نظر او مىباشد، غايات و اهدافى است كه باعث جعل اين حدود گرديده است. بر اين اساس حدّ سرقت، محاربه و زنا مىتواند به عقوبت ديگرى كه همان غرض را تحصيل نمايد، تبديل شود؛ چون عقوبت در اسلام به انگيزه اصلاح جامعه است نه خونخواهى و تشفّى دلها و مقصود شارع ايجاد جامعهاى مشوّه و متشكل از دست بريده يا پا بريده يا بدون چشم و ... نيست (٧٢)!
ـ برخى بر اين باورند كه بايد نماز جمعه را در مثل آمريكا از روز جمعه به يكشنبه منتقل كرد تا مردم بيشترى در نماز شركت كنند؛ زيرا روز جمعه در آن مناطق، روز كارى است و مردم به كارهاى روزمرّه مشغولند! رعايت مصلحت و فرمايش پيامبر(ص) كه مىفرمايد: لاضرر و لا ضرار مىتواند اين نظريه را توجيه و ثابت نمايد. (٧٣)
ـ مقتضاى مصلحت اين است كه نماز نشسته و بر روى تخت يا صندلى انجام شود؛
(٧٠) ماهنامه كيان، شماره ٤٩، ص٣٤ ؛ همچنين محمد مجتهد شبسترى، نقدى بر قرائت رسمى از دين، ص٧٤.
(٧١) با توجّه به فراگيرى اين انديشه، تبليغ گسترده و متنوع از آن، نقل ، نقد و تحليل اين انديشه را بيشتر از ساير انديشهها صورت مىدهيم.
(٧٢) ان العقوبات المنصوصة في الحدود ليست مقصودة بأعيانها حرفيّاً بل بغاياتها؛ فحدّ السرقة و حدّ الحِرابة و حدّ الزنا يمكن استبدالها بعقوبة أخرى إذا كانت تقوم مقامها و تؤدّى غايتها؛ ... ان العقوية في الاسلام ليست للثأر و التشفّى بل لصيانة المجتمع و ليس لجعل المجتمع مجموعة مشوهّين: هذا مقطوع اليه، و الآخر الرجل و ذاك مفقود العين او مصلوم الاذن او مجدوع الانف ـ الخ ـ فهذا لايعقل ان يكون من مقاصد شريعت ... حسين محمد الملاح، پيشين ، ص٨١٢و٨١٣، نقل از :الشيخ العلايلى در كتاب اين الخطأ، صص٧١ ـ ٨١.
(٧٣) اين نظريه در نشست هفدهمِ ملتقى الفكر الاسلامى كه در قُسَنطينه الجزائر در تاريخ ؟ تا ١٥ شوال ١٤٠٣ تشكيل گرديد، از سوى برخى شركت كنندگان پيشنهاد شد. همان، ص٨١٨.