توجه خوانندگان را با وجود اين روايات به سخنى از دكتر على سالوس جلب مى‌كنيم. وى پس از نقل آراى فقيهان شيعه و سنى، قائلان به تحريم تكتف و باطل شدن نماز به واسطه آن را چنين وصف مى‌كند:

و آن‌ها كه به تحريم قبض يا تحريم و باطل شدن نماز به واسطه آن معتقدند، نمونه بارز كسانى هستند كه براى ايجاد تفرقه بين مسلمانان داراى تعصب مذهبى و عاشق مخالفت هستند. (١٨)

آيا اين گناه است كه شيعه با اجتهاد و كند و كاو در كتاب و سنت، به اين حقيقت رهنمون شده كه مسأله قبض، امرى است كه پس از رحلت پيامبر اكرم(ص) پديد آمده و در دوران خلفا مردم را به انجام آن مأمور كرده‌اند و در نتيجه، كسى كه بپندارد قبض، جزء واجب يا مستحب نماز است، چيزى را در دين ايجاد كرده كه از دين نيست؟ آيا پاداش كسى كه اجتهاد كرده، اين است كه به تعصب مذهبى و عشق به مخالفت، متهم شود؟ اگر پاسخ اين سؤال مثبت باشد، آيا مى‌توان در مورد مالك كه قبض را به طور مطلق يا در نمازهاى واجب، ناپسند مى‌شمرده است، همين گونه داورى كرد؟ آيا مى‌توان امام مالك را نيز متهم كرد كه عشق به مخالفت داشته است؟

اين‌ها بخشى از ادله‌اى بود كه مى‌توان با آن‌ها بر جواز رها كردن دست‌ها در نماز استدلال كرد؛ بنابراين، در دوران امر بين اين كه قبض در نماز مستحب است يا بدعت ـ چنان كه مقتضاى اختلاف است ـ ترك آن اولى است؛ زيرا نتيجه ترك عمل مستحب، چيزى جز محروم شدن از پاداش چيز ديگرى نيست؛ در صورتى كه نتيجه انجام عملى كه

(١٧) وسائل الشيعه، ج٤، باب ١٥، از ابواب قواطع الصلاة، ح٧.
(١٨) فقه الشيعة الامامية و مواضع الخلاف بينه و بين المذاهب الاربعة، ص ١٨٣.