همه اين اوقات و مانند اينها، براى تمام ايام سال و براى همه شهرها به ساعت و دقيقه قابل محاسبه است و براى سهولت عمل مكلّفين سزاوار است با تلاش اهل فن، اين كار صورت پذيرد، همچنان كه در باره وقت نمازهاى واجب يوميه و ساعت قبله انجام يافته است. (٢٤)

٥. امام خمينى در بحث نماز جماعت ـ در توضيح المسائل ـ مى‌گويد:

مسأله ١٤٣٧: اگر در نماز، بين مأموم و امام يا بين مأموم و كسى كه مأموم به واسطه او به امام متصل است بيشتر از يك قدم بزرگ فاصله پيدا شود نمازش فرادى مى‌شود و صحيح است.

آية اللّه‌ خويى (ره) در توضيح المسائل و برخى از شاگردان ايشان تعبير «يك قدم بزرگ» را به «يك متر» تبديل كرده و اين تبديل ـ اگر دقيق باشد ـ كار بسيار درستى است. بعضى هم «جسد انسان در حال سجده» را معيار قرار داده‌اند (٢٥).

(٢٤) قبله و اوقات شرعى شهرهاى ايران، محمد سميعى، چاپ اوّل، قم، لوا، ١٣٧٦. در اين اثر، ساعت قبله و اوقات شرعى ١٠٤ شهر مهم ايران در همه ايام سال محاسبه و معين شده و در توضيح ساعت قبله آمده است: «با استفاده از ساعت قبله مى‌توانيد در هر شهرى كه باشيد به كمك موقعيت خورشيد، جهت قبله را مشخص كنيد. چنان كه مى‌دانيد خورشيد هر روز از مشرق طلوع كرده، به هنگام ظهر شرعى در نصف النهار ناظر قرار مى‌گيرد و سپس در مغرب غروب مى‌كند. بنابر اين در هر ساعت روز، جهت خورشيد زاويه خاصى با جهت قبله تشكيل مى‌دهد. ساعت قبله زمانى است كه در آن، خورشيد كاملاً در جهت قبله قرار گرفته است. به عنوان مثال در اوّل مرداد ماه سال ١٣٧٦ در شهرستان قم در ساعت ١:١٤ به وقت رسمى، خورشيد كاملاً در جهت قبله قرار مى‌گيرد و هر ناظرى كه رو به خورشيد كند در جهت قبله ايستاده است. براى تشخيص بهتر سمت خورشيد مى‌توانيد از سايه يك شى‌ء عمود بر سطح زمين استفاده نماييد. اين سايه چنانچه در ظهر شرعى كاملاً راستاى شمال و جنوب را نشان مى‌دهد در ساعت قبله نيز دقيقاً راستاى قبله را مشخص مى‌نمايد». (ص٦٣٩ ـ ٦٤٠)
(٢٥) توضيح المسائل مراجع، ج١، ص٨١٢.