فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥ - عيوب موجب فسخ در نكاح آیت الله سید کاظم حائری
حلبى به همان شيوه كتاب من لايحضره الفقيه، روايت مىكند و فقط كلمه «وقال» را از بين جمله «ولاتردّ» و جمله «إنّما يردّ النكاح» حذف مىكند؛ ولى در جاى ديگر از آن دو كتاب (١٥)، همين روايت را از حمّاد، از حلبى نقل مىنمايد، در حالى كه بر جمله «انّما يردّ النكاح من البرص و الجذام و الجنون و العفل» اكتفا كرده و بقيه حديث را نمىآورد.
در سند نقل اخير، «عليّ بن اسماعيل» وجود دارد، شيخ طوسى اين روايت را با سندش ـ از حسين بن سعيد، از على بن اسماعيل، از ابن ابى عمير، از حمّاد، از حلبى، از امام صادق(ع) نقل مىكند.
حال اگر با اين سخن آقاى خويى (ره) (١٦)موافق باشيم كه منظور از على بن اسماعيل، «على بن اسماعيل بن عيسى» است و نيز مطابق مبناى گذشته ايشان، ثقه بودن على بن اسماعيل بن عيسى را ـ به خاطر وجودش در سلسله سندهاى كتاب كامل الزيارات ـ ثابت كنيم، آن گاه سند اين حديث، تمام مىشود ؛ ولى به دليل صحيح نبودن مطلب دوم، سند حديث نيز، تمام نيست.
نكتهاى كه در مورد سند روايت مزبور باقى مانده اين است كه در سند برخى روايات، على بن اسماعيل آمده و ابن أبى عمير از او نقل مىكند؛ ولى يقين پيدا كردن به اين كه وى همان على بن اسماعيل موجود در حديث ما باشد، مشكل است و شايد اينها دو فرد مختلف در دو طبقه باشند.
٢. روايت رفاعة بن موسى ـ كه در آن سهل بن زياد وجود دارد ـ از امام صادق(ع):
قال: «تردّ المرأة من العفل و البرص و الجذام و الجنون و أمّا ما سوى ذلك فلا» (١٧).
امام صادق(ع) فرمود: زن به خاطر عفل (غده درون فرج)، برص، جذام و جنون برگردانده مىشود، نه به خاطر غير آن.
٣. روايت زيد شحام ـ كه در سند آن مفضل بن صالح است ـ از امام صادق(ع):
(١٥) تهذيب، ج٧، ص٤٢٤، ح١٦٩٣ و استبصار، ج٣، ص٢٤٦، ح٨٨٠.
(١٦) معجم الرجال، ج١١، ص٢٧٦، رقم ٧٩٣٢.
(١٧) وسائل الشيعه، ج٢١، ص٢٠٧، باب ١ از ابواب عيوب و تدليس، ح٢.