ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٩١ - اصول و مسائل بسيار با اهمّيّتى كه امام علىّ بن موسى الرّضا عليه السّلام در پاسخ عمران صابى در بارهء الهيّات فرمودند
عبادت ، در حال زمامدارى و حكومت بر قلمرو بسيار وسيعى از كشورها و اقاليم دنيا ، همچنان كه در حال انزوا و كناره گيرى از مردم . وقتى كه اين پيشوايان الهى مى گويند : « معبودى جز او نيست » در حقيقت موجى روحانى از همهء سطوح درون آن خدايا بان [١] سر مى كشد كه بازگو كننده همهء هويّت شخصيّت آن ساخته - شدگان الهى ميباشد . بهر حال ، براى درك ارزش و عظمت الهيّاتى كه از اين بزرگواران عرضه شده است ، به اضافهء استفاده از خود واقعيّات كه ابراز فرمودهاند ، از روش « لمّى » نيز بايد استفاده كرد ، يعنى يك انسان محقّق و آگاه اگر نخست در شخصيّت اين پيشتازان معارف الهى بنگرد و عظمت آنرا دريابد ، سپس وارد ميدان فهم سخنان آنان شود ، باضافهء فهم صحيح آنها مى تواند طعم حقيقى محتويات سخنانشان را نيز بچشد .
اصول و مسائل بسيار با اهمّيّتى كه امام علىّ بن موسى الرّضا عليه السّلام در پاسخ عمران صابى در بارهء الهيّات فرمودند :
١ - عمران الصّابى : أخبرنى عن الكائن الأوّل و عمّا خلق ( بمن خبر بده از موجود اوّل ( خدا ) و از آنچه كه خلق كرده است ) الامام علىّ بن موسى الرّضا عليه السّلام : سألت فافهم ، أمّا الواحد فلم يزل واحدا كائنا لا شيئى معه بلا حدود و لا أعراض ، و لا يزال كذلك ، ثمّ خلق خلقا مبتدعا مختلفا بأعراض و حدود مختلفة لا فى شيء أقامه و لا فى شيء حدّه و لا على شيء حذا و لا مثّله له .
[١] . اين كه گفتيم : خدايابان ، براى اينست كه خدا خوان غير از خدا دان است و خدا دان هم غير از خدا ياب ميباشد . < شعر > خدا خوان تا خدا دان فرق دارد كه حيوان تا به انسان فرق دارد بدينسان از خدا دان تا خدا ياب ز انسان تا به سبحان فرق دارد محقّق را مقلَّد كى توان گفت كه دانا تا به نادان فرق دارد < / شعر >