ترجمه و تفسير نهج البلاغه

ترجمهء خطبهء هشتاد و هشتم

تفسير عمومى خطبهء هشتاد و هشتم

خداوند سبحان شكست خوردگان مستضعف را پس از آزمايشها و عبور از تنگناها پيروز مى گرداند و شكست آنانرا جبران مى نمايد

براى انسانهاى هشيار ، حوادث روزگاران اوراق كتابى است كه براى « حيات معقول » آنان نوشته شده است چه پر معنى است اين كتاب براى كسانى كه قصد خواندن آنرا داشته باشند

اگر از روش پيامبر و عمل وصىّ او پيروى كنند اختلاف از ميان آنان برداشته مى شود

اختلافات مردم و كوشش جدّى پيامبران الهى در طريق منتفى ساختن يا تنظيم آنها

نوع دوم - من با هويّت « خود » پويا بسوى كمال

نتيجهء يكم - خود را پيشوا فرض كردن و بدنبال خود راه افتادن مختصّ « من » با هويّت طبيعى محض مى باشد

1 - تكبّر و نخوت و بيمارى خود بزرگ بينى يكى از مختصّات هوى پرستى و امام خويشتن بودن است

2 - آنچه كه مطابق هواى هوى پرست نباشد ، هر چه باشد و از هر كسى كه صادر شود بايد با آن مبارزه كرد

3 - هوىپرستى و امام خويشتن بودن ، براى خود معبودها مى سازد

6 - تقديم روابط بر ضوابط ناشى از هوى پرستى است كه آغازش امام خويشتن بودن و پايانش نابودى همهء ارزشها و اصول و قوانين است

ترجمهء خطبهء هشتاد و نهم

ضرورت عبرتگيرى از اعمال گذشتگان و نتائجى كه آن اعمال ببار آورده است

اين يك عذر قابل قبول نيست كه بگوئيد ما از گذشتگانمان فاصلهء زياد گرفته ايم

شما مردم بار ديگر با نفس پيامبر اعظم روبرو هستيد

شما در آزمايشهائى سخت قرار گرفتهايد ، عواملى كه فريب خوردگان را در خود فرو برده ، شما را نفريبد

ترجمهء خطبهء نودم

راه يكم - آيات آفاقى است كه در نظم و قانون حاكم در جهان مشاهده مى شود

راه دوم - آيات انفسى است كه با بررسى و مطالعه در درون انسانى و آنچه كه در آن مى گذرد ، قابل درك و فهم است

2 - ملكوت عالم درونى

قدمت ذات مقدّس پروردگار و ديمومت و قيمومت آن

معناى اين كه خداوند وارث مخلوقات است

انسانهاى صالح و مستضعف وارثان زمين خواهند بود

نوع يكم

اين كه خداوند وارث مطلق هستى است

فقط خدا است معبود بر حقّ مخلوقات ) *

اساسىترين مختصّ پرستش حقيقى ، قرار گرفتن پرستنده در مسير كمال است

خاصيّت قرار گرفتن در جويبار حركت

خداوند عالم مطلق بهمهء حوادث و حقايق حيات انسانى است

توكَّل بر خداوند يكى از اركان حيات معقول است

توكَّل حقيقى عبارتست از يك - پذيرش اين مسألهء اساسى الهى كه - ) *

دو - حال بايد ببينيم خداوند متعال كه توكَّل كنندگان را دوست مى دارد

3 - توكَّل حقيقى موجب اطمينان و آرامش در كارها ميباشد

4 - توكَّل حقيقى از خودخواهى و تكبّر و نخوت در موقع موفّقيّت در كارها جلوگيرى مى نمايد

هر كس كه از خدا مسألت بدارد ، عطايش خواهد فرمود

خدمت در راه رفع نيازهاى مردم قرضى است كه بخدا داده مى شود و خداوند چند برابر آن را ادا خواهد فرمود و ديدار انسانى كه در مجراى خواست خداوندى انجام مى گيرد ديدار خدا است

شكر نعمت نعمتت افزون كند

تعريفى مختصر براى شكر

1 - خويشتن را مورد توزين و محاسبه قرار بدهيم ، پيش از آنكه نفس ما با اجبار مورد توزين و محاسبه قرار بگيرد

احتمال دوم - انسان بىمعنى در جهانى بىمعنى

احتمال سوم - انسان معنىدار در جهانى بىمعنى

احتمال چهارم - انسان بىمعنى در جهانى معنىدار

ترجمهء خطبهء نود و يكم

نيايشى در همين خطبه

تفسير عمومى خطبهء نود و يكم

نوع دوم - تقسيم مكتبى فلسفه

نوع يكم

نوع دوم

نوع سوم - تقسيم اقليمى فلسفه

مطلب دوم

مطلب سوم

مطلب چهارم

مسئلهء دوم

مسئلهء سوم

مسألهء چهارم

تفسيرى بر احتجاج امام علىّ بن موسى الرّضا عليه السّلام با عمران صابى

اصول و مسائل بسيار با اهمّيّتى كه امام علىّ بن موسى الرّضا عليه السّلام در پاسخ عمران صابى در بارهء الهيّات فرمودند

ارزشها بآن موقعيّتها كه در نظر ما انسانها بالا و پست جلوه مى نمايند ، وابسته نمى باشند

آيا علم خداوندى به ذات خود از قانون تلازم تعيّن شيء با نفى خلاف تبعيّت مى كند

وسيلهء معرفت خداوند سبحان

خداوند سبحان نور است ، چگونه بايد تفسير شود و بحثى مختصر در آيهء مباركه نور

دوم - مثل نور خداوندى

مطلب نهم

مطلب دهم

صفت بدون موصوف و اسم بدون معنى و حدّ بدون محدود امكان پذير نمى باشد

امساك و عدم بخشش چيزى بر او نمى افزايد و عطا وجود او را دچار فقر نمى سازد

مخلوقات مانند عيال خداوندى هستند

اينست معناى جود بى پايان و بى نياز از انگيزه

براى ديدن خدا « مجوئيد زمين را و مپوئيد سما را »

خداوند سبحان فوق هر گونه حركت و امتداد دهرى و قرار در مكان است

دو اصل كلَّى مهمّ

نوع دوم

اصل دوم - ضرورت رجوع به قرآن

فهرست مطالب

فهرست آيات

فهرست روايات

فهرست نامها

ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣١٢

فهرست قبايل
فهرست قبايل بنى اسرائيل ٣١ - ١٥ بنى اميّه - ٤٦ فهرست مأخذ
فهرست مأخذ قرآن مجيد آفتاب غرب بر غرب مى تابد زيگفريد هوتكه احتجاج طبرسى احمد بن علىّ بن ابي طالب طبرسى الإشارات و التّنبيهات ابن سينا توحيد شيخ صدوق دعاى عديله دعاى عرفه امام حسين بن علىّ ( ع ) ديوان ابو الحسن تهامى ديوان حافظ ديوان سعدى ديوان شمس تبريزى ديوان صائب ديوان ناصر خسرو سير حكمت در اروپا محمّد على فروغى عرفان و منطق برتراند راسل علم در تاريخ جان برنال ج ١ ترجمهء پيرانفر - فانى فضائل الخمسة من الصّحاح السّتّة سيّد مرتضى فيروز آبادى قصيده مير فندرسكى كافى محمّد بن يعقوب كلينى - ج ٢ گلشن راز شيخ محمود شبسترى لغت نامه على اكبر دهخدا لوايح عبد الرّحمن جامى مبدأ أعلى محمّد تقى جعفرىّ مثنوى جلال الَّدين محمّد بلخى مجمع البيان فضل بن حسن طبرسى منظومهء حكمت حاج ملَّا هادى سبزوارى < / لغة النص = فارسي >