ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٤٧ - ترجمهء خطبهء هشتاد و نهم

ضلالت و حيرت . . . بودند . . . ] و مردم آن دوران را جاهليّتى بسيار سخت ، سبك و بى مغز نموده بود ) ٤ - فاللَّه اللَّه فى كبر الحميّة و فخر الجاهليّة [١] ( از خدا بترسيد ، از خدا بترسيد [ يا خدا را در نظر بگيريد ، خدا را در نظر بگيريد ] در بارهء تكبّر ناشى از مقاومت لجوجانه در برابر حقّ و افتخارى كه در جاهليّت مى ورزيديد ) ٥ - فأطفئوا ما كمن فى قلوبكم من نيران العصبيّة و أحقاد الجاهليّة [٢] ( پس خاموش كنيد آن آتشهاى تعصّب و كينه‌هاى جاهليّت را كه در دلهايتان مخفى شده است ) ٦ - فإنّهم قواعد أساس العصبيّة و دعائم أركان الفتنة و سيوف اعتزاء الجاهليّة [٣] ( زيرا آنان ( آن پيشتازان كه تكبّر مى ورزند . . . ) پايه‌هاى اساس تعصّب و تكيه گاههاى اركان فتنه و شمشيرهاى افتخار جاهلى به انتساب به نسب و نژاد مى باشند ) براى تتميم اطَّلاع از دوران جاهليّت لطفا به مجلَّد هشتم اين دوره از ص ٢٨٤ تا ص ٢٩٠ مراجعه فرمائيد .
در اينجا لازم است بيك نكته اى اشاره شود و آن اينست كه بعضى از نويسندگان عرب مى كوشند دوران جاهليّت را كه نژاد عرب پيش از اسلام داشته و با طلوع اسلام آنرا پشت سر گذاشته است ، طورى تفسير كنند كه اهانتى بر اين نژاد وارد نشود . البتّه اسناد زشتىها و نابكارىها به هر گروه و جامعه و نژادى بدون دليل قانع كننده صحيح نيست ، خواه عرب باشد يا غير عرب ،

[١] . خطبهء ١٩٢ ص ٢٨٩ .
[٢] . همين خطبهء ٢٨٨ .
[٣] . همين خطبهء ص ٢٩٠ .