ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٤٦ - ترجمهء خطبهء هشتاد و نهم

بنام حيات و جان كه در همهء افراد نوع بشر وجود داشت براى يك فرد جاهلى مطرح نبود تا در بارهء احترام و ارزش آن دو بينديشد امير المؤمنين عليه السّلام در توصيف و بيان خواصّ جاهليّت مطالبى مى فرمايد كه بايد مورد توجّه قرار بگيرند . از آن جمله در توصيف بنى اميّه مى فرمايد : ١ - ترد عليكم فتنتهم شوهاء مخشيّة و قطعا جاهليّة ليس فيها منار هدى و لا علم يرى [١] ( فتنهء آشوب ( فساد و تباه كنندهء ) بنى اميّه با چهره اى بس زشت و رعب انگيز و گروه به گروه كه متّصف به جاهليّتاند بر شما وارد مى شود نه دليل هدايتى در آنها وجود دارد و نه نشانى كه براى هدايت ديده شود ) و ما صفات رذل آل اميّه را مى دانيم كه آنان چگونه بار ديگر نژاد پرستى و مقام پرستى و ثروت پرستى و حيله بازيها در راه وصول به مقاصد خود را در جوامع مسلمين براه انداختند .
٢ - صدّقه به أبناء الحميّة و إخوان العصبيّة و فرسان الكبر و الجاهليّة [٢] ( شيطان را در تهديد به اغواى فرزندان آدم ( ع ) فرزندان مقاومت در مقابل حقّ و برادران تعصّب ( لجوجها و متعصّبها ) و سواران مركب تكبّر و جاهليّت تصديق نمودند ) يعنى آنان با حركات و انديشه‌هاى خود تهديد شيطان را كه اغوا كردن بود تصديق نمودند و اغوا شدند .
٣ - و استخفّتهم الجاهليّة الجهلاء [٣] [ خداوند پيامبر اكرم ( ص ) را در ( زمانى مبعوث فرمود كه مردم در

[١] . خطبهء ٩٣ ص ١٣٨ .
[٢] . خطبهء ١٩٢ ص ٢٨٧ و ٢٨٨ .
[٣] . خطبهء ٩٥ ص ١٤٠ .