آنچه كه از آن حكومتهاى الهى براى بشريّت باقى مى ماند عقائد و تكاليفى بود كه براى اصلاح حال مادّى و معنوى انسانها از طرف خداوند به آن پيشوايان وحى شده ، و آنان نيز با كمال صدق و امانت ، ابلاغ آنها را بعهده گرفته و عمل نموده‌اند .
خاتم پيامبران محمّد مصطفى صلَّى اللَّه عليه و آله دين اسلام را كه خاتم اديان است ، به وسيلهء دور كن هماهنگ در ميان مردم ابلاغ و تمسّك به آن دو را وسيلهء سعادت دنيا و آخرت مردم معرّفى فرمود و از اين دنيا رحلت فرمود [١] پس از وفات آن پيامبر عظيم الشّأن چند سالى با حكومت عدل على ( ع ) سپرى شد و در اين مدّت نيز استضعاف مستند به حاكميّت آن بزرگواران نبود . پس از رحلت آن انسان كامل بار ديگر همان جريان معمولى قدرت بازى و خود كامگىها كه بطور طبيعى مولَّد استضعاف است بجريان افتاد . بعضى آيات قرآنى چنانكه در اوّل اين مبحث ديديم مستضعفان را و بعضى ديگر بندگان صالح را وارثان زمين معرّفى مى نمايد . و با نظر به ساير منابع مربوطه

[١] . إنّى تارك فيكم الثّقلين : كتاب اللَّه و عترتى . . . ( من دو امانت معظم در ميان شما گذاشتم : كتاب خداوندى ( قرآن ) و عترت من ) اين روايت در ميان اهل تشيّع و تسنّن متواتر است ، از آن جمله : صحيح مسلم - كتاب فضائل الصّحابه - فضائل علىّ بن ابي طالب ( ع ) و مسند - احمد بن حنبل ج ٤ ص ٣٦٦ و سنن - بيهقى ج ٢ ص ١٤٨ و سنن - الدّارمى ( ابو محمّد عبد اللَّه بن الرّحمن ) ج ٤ ص ٤٣١ و كنز العمّال - متّقى ج ١ ص ٤٥ و ٤٨ و متّكل الآثار - طحاوى ج ٤ ص ٣٦٨ و صحيح ترمذى ج ٢ ص ٣٠٨ و أسد الغابة - ابن الاثير الجزرى ج ٢ ص ١٢ و الدّرّ المنثور جلال الدّين سيوطى در تفسير آيهء مودة در سورهء الشّورى و مستدرك الصّحيحين ج ٣ ص ١٠٩ و خصائص - نسائى ص ٢١ و صواعق - ابن حجر ص ٨٩ و تفسير فخر رازى ج ٨ ص ١٧٣ در تفسير آيهء ( وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ الله جَمِيعاً ) چاپ مصر و طبقات - ابن سعد ج ٢ ق ٢ ص ٢ و فيض القدير ج ٣ ص ١٤ و حلية الاولياء - ابو نعيم اصفهانى ج ١ ص ٣٥٥ و مجمع الزّوايد - هيتمى ج ٩ ص ١٦٤ . براى مشاهدهء اين منابع و راويان رجوع شود به كتاب فضائل الخمسة من الصّحاح السّتة و غيرها ج ٢ از ص ٤٣ تا ص ٥٢ محقّق عاليقدر آقاى آقا سيّد مرتضى فيروز آبادى .