توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٣٥ - استفاده تخصيص از تقديم
در اكثر صور بشهادت استقراء و تفحّص و به مقتضاى حكم ذوق تخصيص از تقديم مفعول منفكّ نمىباشد.
و اينكه مصنف كلمه [غالبا] را آورد جهتش آن است كه لزوم كلّى تحقق ندارد زيرا تقديم گاهى بخاطر اغراض ديگر مىباشد نظير مجرد اهتمام و صرف تبرك جستن، يا استلذاذ از ذكر و يا وفق دادن كلام را با كلام سامع يا ضرورت شعر و يا رعايت سجع و مراعات نمودن فاصله و امثال اين امور.
خداوند متعال فرموده است: خذوه فغلّوه، ثمّ الجحيم صلّوه، ثمّ فى سلسلة ذرعها سبعون ذراعا، فاسلكوه .
و نيز در جائى ديگر مىفرمايد: و ان عليكم الحافظين، و امّا اليتيم فلا تقهر و اما السائل فلا تنهر .
و در مورد ديگر فرموده: و ما ظلمناهم و لكن كانوا انفسهم يظلمون .
و غير اين آيات از موارد ديگرى كه عارف به اساليب كلام خود مى داند كه اعتبار تخصيص و لحاظ آن چندان حسنى ندارد پس استفاده تخصيص از تقديم بلحاظ غالب موارد است و به اصطلاح اين حكم اكثرى است نه دائمى و بخاطر همين جهت كه تقديم غالبا مفيد تخصيص است در [ ايّاك نعبد و اياك نستعين ] گفتهاند معنايش نخصّك بالعبادة و الاستعانة مىباشد يعنى تو را از بين تمام موجودات انتخاب كرده و اختصاص به عبادت و استعانت مىدهيم نه غير تو را عبادت كرده و نه از او كمك مىجوئيم.
سپس در دنباله [و يفيد التّقديم الخ] مىگويد:
يعنى تقديم مفعول بر فعل در تمام صور تخصيص غير از افاده اين