توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦١ - مقيد نمودن مسند فعلى

قوله: من الحال: يعنى تقييد مسند فعلى و شبه آنرا بحال چنانچه گوئى: زيد جاء صاحكا.

قوله: و التمييز: يعنى تقييد مسند فعلى و شبه آن به تميزش مثل اينكه مى‌گوئيم: زيد طاب نفسا.

قوله: و الاستثناء: يعنى تقييد مسند فعلى و شبه آن باستثناء مثل آنكه گفته مى‌شود: القوم جائوا الّا زيدا.

قوله: فلتربية الفائدة: يعنى براى تكثير و ازدياد فائده.

قوله: لان الحكم كلّما ازداد خصوصا: يعنى هرچه بخصوصيت و قيد حكم اضافه شود.

قوله: زاد غرابة: يعنى زاد فى بعده عن الذهن.

قوله: و لمّا استشعر سئوالا: ضمير در [استشعر] بمصنّف راجع است و كلمه [استشعر] يعنى التفت بنابراين معناى اين جمله آن است كه: و چون مصنف به سئوال و اشكالى كه شرحش نقل شد التفات و توجه پيدا نمود ...

قوله: خبر كان من مشبهات المفعول: وجه شباهت خبر كان به مفعول منصوب بودن آن مى‌باشد.

قوله: و التقييد به: يعنى تقييد [كان‌] به خبر.

قوله: ليس لتربية الفائدة: بلكه براى افاده اصل فائده است نه تكثير فائده.

قوله: لعدم الفائدة بدونه: يعنى [كان‌] بدون ذكر خبر اصلا فائده‌اى ندارد.

متن: و اما تركه، فلمانع منها.