توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧ - ترك مسند

اين وضع و جعل سيبويه نيز خود مؤيّد آن است كه حذف مسند در اين مورد شايع و رائج مى‌باشد.

قوله: قل لو انتم تملكون الخ‌ : آيه ١٠٠ از سوره اسراء.

قوله: بل هو فاعل فعل محذوف: ضمير [هو] به [انتم‌] راجع است.

قوله: فحذف العفل الاوّل: مقصود از [فعل اوّل‌] تملكون اوّل مى‌باشد.

قوله: لوجود المفسّر: مقصود از [مفسّر] تملكون دوم مى‌باشد.

قوله: ثم ابدل من الضمير المتصل: مقصود از ضمير متصل [واو] در تملكون بوده كه پس از حذف شدن فعل بجاى آن [انتم‌] در عبارت آمده و از اين‌جا معلوم مى‌شود كه منظور از [ابدال‌] تعويض است نه ابدال مصطلح در علم نحو.

قوله: فالمسند المحذوف هنا فعل: يعنى احتمال ديگرى غير از آن داده نمى‌شود.

قوله: و فيما سبق: مقصود از [ما سبق‌] بيت اعشى مى‌باشد.

قوله: اسم: در صورتى كه متعلق ظرف را اسم فاعل در تقدير بگيريم.

قوله: او جمله: در فرضى كه متعلق ظرف را فعل فرض نمائيم‌

قوله: فصبر جميل‌ : آيه ١٨ از سوره يوسف.

متن: و لا بد من قرينة كوقوع الكلام جوابا لسؤال محقق نحو:

و لئن سئلتهم من خلق السّموات و الارض ليقولنّ اللّه‌ .

او مقدّر نحو: ليبك يزيد ضارع لخصومة.