توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٩٣ - اختلاف طرق قصر با هم
تأمل بنمايد قصر و حصر را بخوبى از آن درك مىكند اگرچه اصطلاح بلغاء را نداند ولى دلالت سه طريق ديگر از راه دلالت وضعيّه مىباشد زيرا واضع آنها را براى معانى وضع نموده كه افاده قصر مىكنند.
٢- وجه سوم از وجوه اختلاف اين استكه اصل در طريق اول يعنى عطف آنست كه بر مثبت و منفى هردو تصريح و تنصيص بشود چنانچه شرحش گذشت لذا از تصريح به آندو نبايد عدول كرده و آن را ترك نمود مگر صرفا بخاطر جلوگيرى از اطناب كلام چنانچه در دو مثال: زيد يعلم النحو و الصرف و العروض يا زيد يعلم النحو و عمرو و بكر چون كلام مطنب است مىگوئيم: زيد يعلم النحو لا غير.
اما معناى [لا غير] نسبت بمثال اول آن است كه لا غير النحو يعنى نه صرف و نه عروض و اما نسبت بمثال دوم معنايش اين است كه لا غير زيد يعنى نه عمرو و نه بكر و مضافاليه [غير] محذوف بوده و بخاطر شباهتى كه با غايات پيدا كرده مبنى بر ضم شده است.
و برخى از نحاة گفتهاند:
لفظ [لا] در كلمه [لا غير] عاطفه نبوده بلكه براى نفى جنس ميباشد.
سپس شارح در ذيل كلمه [او نحوه] مىگويد:
يا از كلمهاى شبيه به [لا غير] مثل [لا ما سواه] و [لا من عداه] و آنچه شباهت به اينها دارد استفاده مىكنند ولى اصل در سه طريق ديگر آن است كه تنها بر مثبت تنصيص مىگردد بدون آنكه نسبت به منفى تصريحى بشود چنانچه ظاهر و روشن است.
٣- وجه سوم از وجوه اختلاف آن است كه نفى به [لاء] عاطفه با طريق دوم يعنى نفى و استثناء جمع نمىشود لذا صحيح نيست بگوئيم: